Shloka 41
त्रिवर्गमूलनिश्चयः — Determining the Roots of Dharma, Artha, and Kāma
Mahābhārata, Śānti-parva 123
व्यद्भत्वं व शरीरस्य वधो नाल््पस्य कारणात् । शरीरपीडास्तास्ताश्च देहत्यागो विवासनम्,किसी छोटे-से अपराधपर प्रजाका अंग-भंग करना, उसे मार डालना, उसे तरह- तरहकी यातनाएँ देना तथा उसको देहत्यागके लिये विवश करना अथवा देशसे निकाल देना कदापि उचित नहीं है
vyadbhutvaṃ ca śarīrasya vadho nālpasya kāraṇāt | śarīrapīḍās tāstāś ca dehatyāgo vivāsanam ||
قال فاسوهاروما: لا يَحسُنُ من أجل ذنبٍ يسيرٍ أن يُشوَّه جسدُ المرء أو يُقتَل. ولا يَحسُنُ أن تُنزَل به ألوانُ العذاب الجسدي، أو يُدفَع حتى يُضطر إلى ترك الحياة، أو يُنفى عن الأرض. إن العقوبة ينبغي أن تكون بقدر الجُرم ورحمةً وإنسانية، ولا سيما في سياسة الرعية.
वसुहरोम उवाच
Educational Q&A
Punishment should be proportionate to the offence; for minor faults, extreme penalties—mutilation, execution, torture, coercing death, or banishment—are unethical and contrary to righteous governance.
In the Shanti Parva’s rājadharma discussion, Vasuharoma articulates a standard for kings and rulers: they must not respond to small transgressions with harsh, violent punishments that destroy a subject’s body, life, or livelihood.