Shloka 49
Daṇḍotpatti-kathana (Origin and Function of Daṇḍa) — वसुहोम–मान्धातृ संवाद
ईश्वरने यत्नपूर्वक धर्मरक्षाके लिये क्षत्रियके हाथमें उसके समान जातिवाला दण्ड समर्पित किया है; इसलिये दण्ड ही इस सनातन व्यवहारका कारण है ।। राज्ञां पूज्यतमो नान्यो यथा धर्म: प्रदर्शित: । ब्रह्मणा लोकरक्षार्थ स्वधर्मस्थापनाय च,ब्रह्माजीने लोकरक्षा तथा स्वधर्मकी स्थापनाके निमित्त जिस धर्मका प्रदर्शन (उपदेश) किया था, वह दण्ड ही है। राजाओंके लिये उससे बढ़कर परम पूजनीय दूसरा धर्म नहीं है
bhīṣma uvāca | īśvareṇa yatnapūrvakaṁ dharmarakṣāyai kṣatriyasya haste tasya samānajātīyo daṇḍaḥ samarpitaḥ; tasmād daṇḍa eva asya sanātanavyavahārasya kāraṇam || rājñāṁ pūjyatamo nānyo yathā dharmaḥ pradarśitaḥ | brahmaṇā lokarakṣārthaṁ svadharmasthāpanāya ca ||
قال بهيشما: إن الربّ، بعنايةٍ مقصودة لحماية الدارما، قد وضع في يد الكشاتريا عصا العقاب—الدَنْدَا (daṇḍa)—الموافقة لجنسه وملائمة لمرتبته. لذلك فإن الدَنْدَا، أي سلطة الكفّ والتقويم، هي التي تصير سبب النظام الأزلي لسلوك الناس في المجتمع. وليس للملوك واجبٌ أحقّ بالتبجيل من هذا: الدارما التي أظهرها براهما لصون العالم ولإقامة كل كائنٍ في واجبه اللائق—أي ممارسة الدَنْدَا ممارسةً عادلة مستقيمة.
भीष्म उवाच