Shloka 78
Vyāghra–Gomāyu Saṃvāda (व्याघ्रगोमायु संवाद) — Testing Character Beneath Appearances
परिक्षीणाश्न लुब्धाश्न क्रुद्धा भीता: प्रतारिता: । हृतस्वा मानिनो ये च त्यक्तादाना महेप्सव:,“जो अपने पदसे गिरा दिये जानेके कारण असंतुष्ट हों, अपमानित किये गये हों, जो स्वयं राजासे पुरस्कृत होकर दूसरोंके द्वारा कलंक लगाये जानेके कारण उस आदरसे वंचित कर दिये गये हों, जो क्षीण, लोभी, क्रोधी, भयभीत और धोखेमें डाले गये हों, जिनका सर्वस्व छीन लिया गया हो, जो मानी हों, जिनकी आय छिन गयी हो, जो महत्त्वपूर्ण पद पाना चाहते हों, जिन्हें सताया गया हो, जो किसी राजापर आनेवाले संकटसमूहकी प्रतीक्षा कर रहे हों, छिपे रहते हों और मनमें कपटभाव रखते हों, वे सभी सेवक शत्रुओंका काम बनानेवाले होते हैं
parikṣīṇāś ca lubdhāś ca kruddhā bhītāḥ pratāritāḥ | hṛtasvā mānino ye ca tyaktadānā mahepsavaḥ ||
قال بهيشما: أولئك الخدم الذين أنهكهم الضعف، واستبدّ بهم الطمع والغضب والخوف، وخُدعوا؛ والذين سُلبت منهم أسباب معاشهم كلّها؛ والمتكبرون؛ والمحرومون من العطاء المستحق؛ والذين يتطلعون إلى المناصب الرفيعة—فإن أمثال هؤلاء، إذا أُبقوا في الخدمة، كثيرًا ما يصيرون أدواتٍ للعدو. والتحذير أن على الحاكم أن يتبيّن ما في نفوس التابعين من سخطٍ مكتوم وطموحٍ غير مُشبَع، فذلك بذور الخيانة والخراب السياسي.
भीष्म उवाच