Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

Durgātitaraṇa—Conduct for Crossing Difficulties (दुर्गातितरणम्)

भीष्म उवाच आश्रमेषु यथोक्तेषु यथोक्तं ये द्विजातय: । वर्तन्ते संयतात्मानो दुर्गाण्यतितरन्ति ते,भीष्मजीने कहा--'राजन्‌ जो द्विज अपने मनको वशमें करके शास्त्रोक्त चारों आश्रमोंमें रहते हुए उनके अनुसार ठीक-ठीक बर्ताव करते हैं, वे दुःखोंके पार हो जाते हैं

قال بهيشما: «أيها الملك، إنّ ذوي الميلاد الثاني (dvija) الذين يضبطون نفوسهم، ويقيمون في مراحل الحياة الأربع (āśrama) كما ورد في الشاسترا، ويسلكون على وجهها الصحيح بحسب واجب كل مرحلة—أولئك يعبرون الشدائد ويتجاوزون الآلام».

भीष्मःBhishma
भीष्मः:
Karta
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), Third, Singular, Parasmaipada
आश्रमेषुin the ashramas (stages of life)
आश्रमेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआश्रम
FormMasculine, Locative, Plural
यथोक्तेषुas prescribed
यथोक्तेषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootयथोक्त
FormMasculine, Locative, Plural
यथोक्तम्as prescribed / duly
यथोक्तम्:
TypeIndeclinable
Rootयथोक्त
येwho
ये:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Plural
द्विजातयःtwice-born (Brahmins etc.)
द्विजातयः:
Karta
TypeNoun
Rootद्विजाति
FormMasculine, Nominative, Plural
वर्तन्तेlive / conduct themselves
वर्तन्ते:
TypeVerb
Rootवृत्
FormPresent, Third, Plural, Atmanepada
संयतात्मानःself-controlled (having restrained the mind/self)
संयतात्मानः:
Karta
TypeAdjective
Rootसंयतात्मन्
FormMasculine, Nominative, Plural
दुर्गाणिdifficulties / hardships
दुर्गाणि:
Karma
TypeNoun
Rootदुर्ग
FormNeuter, Accusative, Plural
अतितरन्तिcross over / overcome
अतितरन्ति:
TypeVerb
Rootअति-तॄ
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural

भीष्म उवाच