Gadāyuddhe Kṛṣṇopadeśaḥ (Kṛṣṇa’s Counsel in the Mace-Duel) — Śalya-parva 57
आजजनेने मूर्थ्नि कौन्तेयं गदया भीमवेगया । तत्पश्चात् राजा दुर्योधनने अपने मनमें दृढ़ निश्चय लेकर बायें मण्डलसे चक्कर लगाते हुए अपनी भयंकर वेगशाली गदासे कुन्तीकुमार भीमसेनके मस्तकपर प्रहार किया ।।
tataḥ paścāt rājā duryodhanaḥ manasi dṛḍha-niścayaṃ kṛtvā vāma-maṇḍalena parivartamānaḥ svayā bhīma-vegayā bhīṣaṇa-vegayā gadayā kuntī-putraṃ bhīmasenaṃ mūrdhni prāharat | tayā tv abhihato bhīmaḥ pāṇḍavaḥ tava putreṇa ||
قال سنجيا: ثم إن الملك دوريودھانا، وقد صلّب قلبه بعزمٍ راسخ، دار إلى اليسار وضرب رأس بهيماسينا، ابن كونتي، بدبابتِه هو، مندفعًا بها بسرعةٍ مرعبة. وهكذا أُصيب بهيما، الباندڤي، بضربةٍ من ابنِك. ويُبرز هذا المشهد أخلاق المبارزة الفردية القاتمة في الحرب: يُشاد بالعزم والمهارة والقوة، غير أن العنف يبقى صارخًا وثقيل العواقب.
संजय उवाच
The passage highlights the warrior ethic of determination and tactical skill in combat, while also reminding the reader that even valorous technique culminates in severe harm—raising implicit reflection on the moral weight of war (dharma in conflict).
During the climactic mace duel, Duryodhana, after circling with a leftward maneuver, delivers a powerful mace-blow to Bhima’s head; Sanjaya reports this directly to Dhritarashtra, emphasizing that the strike is made by Dhritarashtra’s son.