Previous Verse
Next Verse

Shloka 68

Sārasvata–Dadhīca Upākhyāna at Sarasvatī Tīrtha

Balarāma’s Pilgrimage Context

तेजसस्तपसश्चास्य योगस्य च महात्मन: । ऐसा कहनेवाले ज्ञानी नारदमुनिको देवताओंने महामुनि जैगीषव्यकी प्रशंसा करते हुए इस प्रकार उत्तर दिया--'आपको ऐसी बात नहीं कहनी चाहिये; क्योंकि प्रभाव, तेज, तपस्या और योगकी दृष्टिसे इन महात्मासे बढ़कर दूसरा कोई नहीं है” || ६६-६७ $ ।। एवं प्रभावों धर्मात्मा जैगीषव्यस्तथासित: । तयोरिदं स्थानवरं तीर्थ चैव महात्मनो:

tejasas tapasaś cāsya yogasya ca mahātmanaḥ | evaṃ vadati viduṣi nāradamunau devatā mahāmuniṃ jaigīṣavyaṃ praśaṃsanta idaṃ pratyūcuḥ— “na tvayā evam uktavyaṃ; prabhāva-tejas-tapas-yoga-dṛṣṭyā hi etasmān mahātmanaḥ paro nāsti” || 66–67 || evaṃ prabhāvo dharmātmā jaigīṣavyas tathāsīt | tayor idaṃ sthānavaraṃ tīrthaṃ caiva mahātmanaḥ ||

قال فايشَمبايانا: لما تكلّم الحكيم نارادا على ذلك النحو، أجابت الآلهة—وهي تُثني على الناسك العظيم جايگيشافيا—قائلةً: «لا ينبغي لك أن تقول هذا. فبحسب النفوذ، والبهاء، والتقشّف، وقوة اليوغا، لا أحد أعظم من هذه النفس العظيمة». وهكذا كان جايگيشافيا حقًّا: رجلَ دارما ذا بأسٍ خارق. وصار ذلك الموضع مقامًا مقدّسًا فاضلًا وموضعَ حجّ (تيرثا) مرتبطًا بتلك الأرواح العظيمة.

एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
प्रभावेणby (his) power/influence
प्रभावेण:
Karana
TypeNoun
Rootप्रभाव
FormMasculine, Instrumental, Singular
धर्मात्माrighteous-souled
धर्मात्मा:
Karta
TypeAdjective
Rootधर्मात्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
जैगीषव्यःJaigiṣavya (proper name)
जैगीषव्यः:
Karta
TypeNoun
Rootजैगीषव्य
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाalso/likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
आसीत्was
आसीत्:
TypeVerb
Rootअस्
FormImperfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
तयोःof those two
तयोः:
TypePronoun
Rootतद्
FormCommon, Genitive, Dual
इदम्this
इदम्:
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
स्थानवरम्excellent place
स्थानवरम्:
TypeNoun
Rootस्थानवर
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
तीर्थम्sacred ford/pilgrimage place
तीर्थम्:
TypeNoun
Rootतीर्थ
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
महात्मनःof the great-souled one
महात्मनः:
TypeNoun
Rootमहात्मन्
FormMasculine, Genitive, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
N
Nārada
D
Devatāḥ (the gods)
J
Jaigīṣavya
T
Tīrtha (sacred place)