Shloka 15
Ārṣṭiṣeṇa’s Siddhi and the Tīrtha-Boons; Sindhudvīpa–Devāpi Brāhmaṇya; Viśvāmitra’s Tapas Begins
कथयामास तत् सर्वमृषीणां भावितात्मनाम् | आपलुत्य सर्वतीर्थेषु न च मोक्षमवाप्तवान्,उन महातपस्वी महर्षिने सम्पूर्ण सरिताओं और समुद्रोंकी यात्रा करके वहाँ रहनेवाले पवित्रात्मा मुनियोंसे वह सब वृत्तान्त कह सुनाया। सम्पूर्ण तीर्थोमें स्नान करके भी वे उस कपालसे छुटकारा न पा सके
kathayāmāsa tat sarvam ṛṣīṇāṁ bhāvitātmanām | āplutya sarvatīrtheṣu na ca mokṣam avāptavān ||
قال فايشَمبايانا: لقد قصَّ ذلك الخبر كلَّه على الحكماء من الرِّشي الذين طهرت نفوسهم وتهذّبت. ومع ذلك، فمع أنه اغتسل في كل المعابر المقدّسة (تيرثا tīrtha)، لم ينل الخلاص—إذ لم يستطع أن يتحرّر من ثِقل تلك الجمجمة، على الرغم من شدّة نسكه وتجواله بين الأنهار والبحار.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
External rites such as pilgrimage and bathing at sacred places do not automatically grant liberation; without the right inner transformation and the proper resolution of one’s karmic burden, ‘mokṣa’ remains unattained.
A great ascetic, still afflicted by a skull-burden, travels widely to rivers, seas, and sacred tīrthas. He reports his story to spiritually accomplished sages, but even after bathing everywhere he fails to obtain release from that affliction.