Shloka 26

द्वैपायनह्रदे दुर्योधनान्वेषणम् / The Search for Duryodhana at Dvaipāyana Lake

Devanagari script

तथा दृष्टवा महाराज एक: स पृथिवीपति: । हतं स्वहयमुत्सृज्य प्राड्मुख: प्राद्रवद्‌ भयात्‌,महाराज! रथियोंमें श्रेष्ठ दुर्योधनने जब समरभूमिमें अपने किसी सहायकको न देखकर शत्रुओंको गर्जते देखा और अपनी सेनाके विनाशपर दृष्टिपात किया, तब वह अकेला भूपाल अपने मरे हुए घोड़ेको वहीं छोड़कर भयके मारे पूर्व दिशाकी ओर भाग चला

Transliteration

tathā dṛṣṭvā mahārāja ekaḥ sa pṛthivīpatiḥ | hataṃ svahayam utsṛjya prāṅmukhaḥ prādravad bhayāt ||

Translation

قال سنجيا: لما رأى ذلك، أيها الملك العظيم، ذلك الملك—وقد تُرك وحيدًا—ترك فرسه الذي قُتل، ثم ولّى وجهه شطر المشرق وفرّ مذعورًا.

Word by Word

तथाthus, in that manner

दृष्ट्वाhaving seen

महाराजO great king

एकःalone, single

सःhe

पृथिवीपतिःlord of the earth, king

हतम्slain, dead

स्वहयम्his own horse

उत्सृज्यhaving abandoned, leaving behind

प्राङ्मुखःfacing east

प्राद्रवत्ran forth, fled

भयात्from fear, out of fear

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

Dhṛtarāṣṭra (implied by 'mahārāja')

Duryodhana (implied by context as the 'pṛthivīpati')

horse (svahaya)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes