Previous Verse
Next Verse

Shloka 316

भीमसेनस्य कौरवसुतवधः तथा श्रुतर्वावधः

Slaying of Kaurava princes and the fall of Śrutarvā

वित्रेसुस्तावका: सैन्या: शकृन्मूत्रे च सुखु॒वुः पाण्डव-महारथी भीमसेनको गदा उठाये देख आपके सैनिक भयसे थर्रा उठे और मल- मूत्र करने लगे

sañjaya uvāca | vitrēsus tāvakāḥ sainyāḥ śakṛn-mūtre ca sukhuvuḥ | pāṇḍava-mahārathī bhīmasenaḥ gadām utthāya dṛṣṭvā tava sainyā bhayena tharatharāyantaḥ mala-mūtraṃ cakruḥ |

قال سانجيا: لما رأى جنودك بهيماسينا—المَهارَثي العظيم من آل باندافا—يرفع هراوته، أصابهم الذعر. غمرهم الخوف فارتجفوا، بل فقدوا السيطرة على أنفسهم حتى خرج منهم الغائط والبول. ويُظهر المشهد كيف ينهار الانضباط والكرامة في الحرب أمام قوة طاغية حين يستولي الرعب على القلوب.

वित्रेसुःthey trembled / were terrified
वित्रेसुः:
TypeVerb
Rootवि-त्रस् (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd, Plural, परस्मैपदम्
तावकाःyour (belonging to you)
तावकाः:
Karta
TypeAdjective
Rootतावक (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
सैन्याःsoldiers / troops
सैन्याः:
Karta
TypeNoun
Rootसैन्य (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
शकृत्in feces / in excrement
शकृत्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशकृत् (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative, Singular
मूत्रेin urine
मूत्रे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमूत्र (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
सुखुवुःthey voided / they discharged
सुखुवुः:
TypeVerb
Rootसु-हु (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd, Plural, परस्मैपदम्
पाण्डव-महारथीthe Pandava great chariot-warrior
पाण्डव-महारथी:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डव + महारथिन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sanjaya
B
Bhimasena (Bhima)
P
Pandavas
K
Kaurava troops (Tavaka army)
G
Gada (mace)

Educational Q&A

The verse highlights how fear can strip away composure and self-control, showing that inner steadiness is as crucial as physical strength in war; overwhelming force can break morale and discipline, leading to humiliation and collapse.

Sanjaya reports to Dhritarashtra that when Bhima, the Pandava champion, lifted his mace, the Kaurava soldiers panicked, trembled, and in their terror even voided excrement and urine.