भीमसेनस्य कौरवसुतवधः तथा श्रुतर्वावधः
Slaying of Kaurava princes and the fall of Śrutarvā
दृष्टवा तु हतविक्रान्तं स््वमनीक॑ महाबल: । तव पुत्रो महाराज प्रययौ यत्र सौबल:,महाराज! अपनी सेनाका पराक्रम नष्ट हुआ देख आपका महाबली पुत्र दुर्योधन वहीं चला गया, जहाँ सुबलपुत्र शकुनि खड़ा था
dṛṣṭvā tu hatavikrāntaṃ svam anīkaṃ mahābalaḥ | tava putro mahārāja prayayau yatra saubalaḥ ||
قال سانجيا: إذ رأى أن صفَّه القتالي قد سُلب بأسَه القديم، مضى ابنُك الجبار، أيها الملك، إلى الموضع الذي كان يقف فيه ساوبالا (شكوني). تُبرز هذه الآية لحظةَ تراجعٍ وطلبِ مشورة: فعندما تضعف القوة، يتجه القائد إلى صانع السياسة والدسائس، كاشفًا اعتماد الكوروڤا على النصح المحسوب أكثر من ثبات العزم على الدharma (الدهرما).
संजय उवाच
When power and momentum collapse, a ruler’s next step reveals his inner compass: turning to wise, dharmic counsel can restore clarity, but turning to manipulative counsel deepens adharma. The verse highlights the Kaurava pattern of relying on Śakuni’s calculating guidance rather than self-restraint and righteous policy.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Duryodhana, seeing his own forces’ prowess shattered, moves toward Śakuni (called Saubala), presumably to confer and decide the next course of action amid the deteriorating battlefield situation.