Shloka 4
शल्यवधे कौरवसेनाभङ्गः, भीमस्य गदायुद्धं, दुर्योधनस्य समाह्वानम्
Rout after Śalya’s fall; Bhīma’s mace engagement; Duryodhana’s rally
युधिष्ठिरं जिघांसन्त: पाण्डूनां प्राविशन् बलम् । संजय कहते हैं--राजन! मद्रराज शल्यके मारे जानेपर उनके अनुगामी सात सौ वीर रथी विशाल कौरव-सेनासे निकल पड़े। उस समय दुर्योधन पर्वताकार हाथीपर आरूढ़ हो सिरपर छत्र धारण किये चामरोंसे वीजित होता हुआ वहाँ आया और “न जाओ, न जाओ! ऐसा कहकर उन मद्रदेशीय वीरोंको रोकने लगा; परंतु दुर्योधनके बारंबार रोकनेपर भी वे वीर योद्धा युधिष्ठिरके वधकी इच्छासे पाण्डवोंकी सेनामें जा घुसे || १--३ $ ।। ते तु शूरा महाराज कृतचित्ताश्न योधने
yudhiṣṭhiraṃ jighāṃsantaḥ pāṇḍūnāṃ prāviśan balam | te tu śūrā mahārāja kṛtacittāś ca yodhane ||
قال سنجيا: «يا مولاي الملك، وقد عزموا على قتل يودهيشثيرا، اقتحموا جيشَ الباندافا اقتحامًا. أولئك الأبطال، أيها الملك العظيم، وقد ثبّتوا عقولهم على القتال، مضَوا قُدُمًا—تدفعهم الوفاءُ لقائدهم الذي سقط، وزخمُ الحرب الكالح، وإن دُعوا إلى الكفّ والاتّزان.»
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how fixed resolve in war—especially when fueled by vengeance and group-loyalty—can override counsel and restraint. It implicitly warns that determination without dharmic discernment becomes a force that drives violence forward even after a leader’s fall.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that certain warriors, intent on killing Yudhiṣṭhira, surge into the Pāṇḍava ranks. The emphasis is on their single-minded battle-readiness and their aggressive entry into the opposing army.