Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Śalya-hatānantarāṇi: Madrarāja-padānugānāṃ praskandana and the Pandava counter-encirclement (शल्यहतानन्तराणि—मद्रराजपदानुगानां प्रस्कन्दनम्)

मद्राधिपश्चापि युधिष्ठिरस्य शरैश्नतुर्भि्निजघान वाहान्‌ | वाहांश्व हत्वा व्यकरोन्महात्मा योधक्षयं धर्मसुतस्य राज्ञ:,तत्पश्चात्‌ मद्रराजने चार बाणोंसे युधिष्ठिरके चारों घोड़ोंका भी संहार कर डाला। घोड़ोंको मारकर महामनस्वी शल्यने धर्मपुत्र राजा युधिष्ठिरके योद्धाओंका विनाश आरम्भ कर दिया

madrādhipaś cāpi yudhiṣṭhirasya śaraiś caturbhir nijaghāna vāhān | vāhāṃś ca hatvā vyakarot mahātmā yodha-kṣayaṃ dharmasutasya rājñaḥ ||

قال سنجيا: إن سيد مَدْرَة أيضًا أردى خيل يودهيشثيرا الأربعة بأربعة سهام. وبعد أن قتل الخيل، شرع شاليا العظيم النفس في إفناء محاربي الملك يودهيشثيرا، ابن الدَّرْمَا—وهو فعل يزيد وطأة الضغط الأخلاقي للحرب باستهداف حركة الملك وحمايته، لا جسده وحده.

मद्राधिपःthe lord of Madra (Shalya)
मद्राधिपः:
Karta
TypeNoun
Rootमद्राधिप (मद्र + अधिप)
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
युधिष्ठिरस्यof Yudhishthira
युधिष्ठिरस्य:
Sampradana
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Genitive, Singular
शरैःwith arrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Instrumental, Plural
चतुर्भिःwith four
चतुर्भिः:
Karana
TypeAdjective
Rootचतुर्
FormMasculine, Instrumental, Plural
निजघानstruck down / killed
निजघान:
TypeVerb
Rootहन्
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular
वाहान्horses (mounts)
वाहान्:
Karma
TypeNoun
Rootवाह
FormMasculine, Accusative, Plural
वाहान्the horses
वाहान्:
Karma
TypeNoun
Rootवाह
FormMasculine, Accusative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
हत्वाhaving slain
हत्वा:
TypeVerb
Rootहन्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (sense)
व्यकरोत्he made / caused / carried out
व्यकरोत्:
TypeVerb
Rootकृ (वि + कृ)
FormImperfect (Laṅ), Third, Singular
महात्माthe great-souled one
महात्मा:
Karta
TypeNoun
Rootमहात्मन् (महत् + आत्मन्)
FormMasculine, Nominative, Singular
योधक्षयम्destruction of warriors
योधक्षयम्:
Karma
TypeNoun
Rootयोधक्षय (योध + क्षय)
FormMasculine, Accusative, Singular
धर्मसुतस्यof the son of Dharma (Yudhishthira)
धर्मसुतस्य:
Sampradana
TypeNoun
Rootधर्मसुत (धर्म + सुत)
FormMasculine, Genitive, Singular
राज्ञःof the king
राज्ञः:
Sampradana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Genitive, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
Ś
Śalya (Madrādhipa, Madra-rāja)
Y
Yudhiṣṭhira (Dharmasuta)
F
four horses/steeds of Yudhiṣṭhira’s chariot
Y
Yudhiṣṭhira’s warriors

Educational Q&A

The verse highlights how warfare often escalates by attacking a leader’s supports (like chariot-horses) rather than only the leader, raising ethical tension: tactical necessity in battle can conflict with ideals of restraint and dharma, especially when it endangers many by disabling a king’s protection and mobility.

Śalya, king of Madra, shoots four arrows and kills Yudhiṣṭhira’s four chariot-horses. After disabling the chariot, he proceeds to begin slaughtering Yudhiṣṭhira’s warriors, intensifying the combat around the Pandava king.