Shloka 61
अध्याय ९ — दुर्योधनस्य अन्त्यावस्था, विलापः, तथा सौप्तिक-प्रतिवृत्तम्
Duryodhana’s Final Condition, Lamentation, and the Night’s Report
Devanagari script
एवमेष क्षयो वृत्त: कुरुपाण्डवसेनयो: । घोरो विशसनो रीौद्रो राजन् दुर्मन्त्रिते तव,राजन! इस प्रकार आपकी कुमन्त्रणाके अनुसार कौरवों तथा पाण्डवोंकी सेनाओंका यह घोर एवं भयंकर विनाशकार्य सम्पन्न हुआ है
Transliteration
evam eṣa kṣayo vṛttaḥ kurupāṇḍava-senayoḥ | ghoro viśasano raudro rājan durmantrite tava ||
Translation
قال سانجيا: «هكذا وقع الهلاك على جيوش الكورو والباندافا—هلاكٌ رهيب، ذبحٌ مدمّر، وعنفٌ مستعر، أيها الملك—وقد جلبه عليك سوءُ مشورتك أنت.»
Word by Word
एवम्thus, in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
एषःthis (one/this)
एषः:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
क्षयःdestruction, ruin
क्षयः:
Karta
TypeNoun
Rootक्षय
FormMasculine, Nominative, Singular
वृत्तःhas occurred, has happened
वृत्तः:
TypeVerb
Rootवृत्त
FormPeriphrastic/participial (past), Singular, Masculine, Nominative
कुरु-पाण्डव-सेनयोःof the Kuru and Pandava armies
कुरु-पाण्डव-सेनयोः:
TypeNoun
Rootसेना
FormFeminine, Genitive, Dual
घोरःterrible, dreadful
घोरः:
TypeAdjective
Rootघोर
FormMasculine, Nominative, Singular
विशसनःslaughtering, murderous
विशसनः:
TypeAdjective
Rootविशसन
FormMasculine, Nominative, Singular
रौद्रःfierce, cruel
रौद्रः:
TypeAdjective
Rootरौद्र
FormMasculine, Nominative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
दुर्मन्त्रितेin (your) evil counsel / in your ill-advised plan
दुर्मन्त्रिते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदुर्मन्त्रित
FormNeuter, Locative, Singular
तवof you, your
तव:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaD
DhṛtarāṣṭraK
Kuru armyP
Pāṇḍava armyVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes