Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

Adhyāya 6: Śibira-dvāra-sthita Bhūta-varṇana and Aśvatthāmā’s Śaraṇāgati to Mahādeva

तथा तेजोमरीचिभ्य: शड्खचक्रगदाधरा: । प्रादुरासन्‌ हषीकेशा: शतशो5थ सहस्रशः,उसके तेजकी किरणोंसे शंख, चक्र और गदा धारण करनेवाले सैकड़ों, हजारों विष्णु प्रकट हो रहे थे

tathā tejomarīcibhyaḥ śaṅkhacakragadādharāḥ | prādurāsan hṛṣīkeśāḥ śataśo ’tha sahasraśaḥ ||

قال سَنجايا: ومن أشعة ذلك البهاء المتأجّج ظهرت مئات—بل آلاف—من تجلّيات هṛṣīkeśa (فيشنو)، يحمل كلٌّ منها الصدفة (الشَّنْخ)، والقرص (التَّشَكْرَة)، والهراوة (الغَدَا). وكانت الرؤيا تعلن أن وراء عنف حرب الليل سيادةً إلهيةً طاغية؛ وأمامها يغدو كبرياء البشر ووحشيتهم شيئاً لا وزن له.

तथाthus, in that manner
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
तेजःsplendor, radiance
तेजः:
Karta
TypeNoun
Rootतेजस्
FormNeuter, Nominative, Singular
मरीचिभ्यःfrom the rays
मरीचिभ्यः:
Apadana
TypeNoun
Rootमरीचि
FormMasculine, Ablative, Plural
शङ्खचक्रगदाधराःthose bearing conch, discus, and mace
शङ्खचक्रगदाधराः:
Karta
TypeNoun
Rootशङ्खचक्रगदाधर
FormMasculine, Nominative, Plural
प्रादुरासन्appeared, manifested
प्रादुरासन्:
TypeVerb
Rootप्रादुर् + अस्
FormImperfect, Third, Plural
हृषीकेशाःVishnus (Hrishikeshas)
हृषीकेशाः:
Karta
TypeNoun
Rootहृषीकेश
FormMasculine, Nominative, Plural
शतशःby hundreds
शतशः:
TypeIndeclinable
Rootशतशस्
अथand then, moreover
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
सहस्रशःby thousands
सहस्रशः:
TypeIndeclinable
Rootसहस्रशस्

संजय उवाच

S
Sañjaya
H
Hṛṣīkeśa (Viṣṇu/Kṛṣṇa)
Ś
śaṅkha (conch)
C
cakra (discus)
G
gadā (mace)

Educational Q&A

The verse emphasizes the overwhelming supremacy of the divine (Hṛṣīkeśa/Viṣṇu) over human conflict: even amid brutal warfare, ultimate authority and moral order are not human possessions but rest with the cosmic Lord, whose presence can multiply beyond measure.

Sañjaya describes a visionary scene in which, from radiant beams, countless forms of Hṛṣīkeśa appear, each holding the classic Vaiṣṇava emblems—conch, discus, and mace—signaling a sudden, awe-inspiring divine intervention or revelation within the events of the Sauptika episode.