अश्वत्थाम-शापः, परिक्षिद्भविष्यत्, मणि-न्यासः
Aśvatthāman’s Curse, Parikṣit’s Future, and the Mani’s Restitution
“पहलेकी बात है, राजा विराटकी कन्या और गाण्डीवधारी अर्जुनकी पुत्रवधू जब उपप्लव्यनगरमें रहती थी, उस समय किसी व्रतवान् ब्राह्मणने उसे देखकर कहा-- ।।
pūrvavṛttam idaṃ rājñi virāṭasya sutā tathā | gāṇḍīvadhāry arjunasya snuṣā copaplavye pure vasantīṃ vratavān brāhmaṇo dṛṣṭvā prāha— parikṣīṇeṣu kuruṣu putras tava bhaviṣyati | etad asya parikṣittvaṃ garbhasthasya bhaviṣyati ||
قال فايشَمبايانا: «هذه حادثة سابقة. حين كانت ابنة الملك فيرَاطا—وقد صارت كنّة أرجونا حامل غانديفا—تقيم في مدينة أوبابلافيا، رآها براهمن حافظٌ لنذوره فتنبّأ قائلاً: “إذا ما نَفِدَت سلالة الكورو وذوت، فستُرزقين ابناً. ولأنه سيولد في زمنٍ تضاءل فيه الكورو، فسيُسمّى الجنين في رحمك باريكشِت (Parīkṣit).”»
वैशम्पायन उवाच
Even when a lineage seems destroyed by adharma and war, dharma reasserts continuity through rightful heirs; disciplined spiritual insight (a vratavān brāhmaṇa) frames suffering within a larger moral and cosmic order.
Vaiśampāyana recalls a prior moment in Upaplavya when a vow-observing brāhmaṇa foretells to Virāṭa’s daughter (Arjuna’s daughter-in-law) that after the Kuru line is greatly diminished, she will bear a son who will be named Parīkṣit because he is born when the Kurus are ‘parikṣīṇa’ (exhausted).