Shloka 30

अध्याय १ — न्यग्रोधवनोपवेशनम् तथा द्रौणिनिश्चयः

Night at the Banyan and Drauṇi’s Resolve

Devanagari script

निद्रया च परीताड्ा निषेदुर्धरणीतले । श्रमेण सुदृढं युक्ता विक्षता विविधै: शरै:,वटवृक्षके समीप बैठकर कौरवों तथा पाण्डव-योद्धाओंके उसी विनाशकी बीती हुई बातके लिये शोक करते हुए वे तीनों वीर निद्रासे सारे अंग शिथिल हो जानेके कारण पृथ्वीपर लेट गये। उस समय वे भारी थकावटसे चूर-चूर हो रहे थे और नाना प्रकारके बाणोंसे उनके सारे अंग क्षत-विक्षत हो गये थे

Transliteration

nidrāyā ca parītāḍā niṣedur dharaṇītale | śrameṇa sudṛḍhaṃ yuktā vikṣatā vividhaiḥ śaraiḥ ||

Translation

قال سنجيا: غلبهم النعاس، فجلسوا ثم اضطجعوا على الأرض. أنهكهم الإعياء الشديد، ومُزِّقت أجسادهم بأنواعٍ شتّى من السهام؛ فأولئك المحاربون—وهم ينوحون على الكارثة التي حلّت بالكورافا والباندافا معًا—انهاروا على وجه الثرى.

Word by Word

निद्रयाby sleep

चand

परीताडाःoverpowered/afflicted

निषेदुःthey sat down/lay down

धरणीतलेon the surface of the earth

श्रमेणby fatigue

सुदृढम्firmly/strongly

युक्ताःendowed/affected (with)

विक्षताःwounded, torn

विविधैःby various

शरैःby arrows

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

the three warriors (the surviving Kaurava fighters: Aśvatthāmā, Kṛpa, Kṛtavarmā)

Earth/ground (dharaṇī-tala)

arrows (śara)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes