Shloka 21

अध्याय १ — न्यग्रोधवनोपवेशनम् तथा द्रौणिनिश्चयः

Night at the Banyan and Drauṇi’s Resolve

Devanagari script

प्रविश्य तद्‌ वन॑ घोरं वीक्षमाणा: समन्ततः । शाखासहस्रसंछन्न॑ न्यग्रोध॑ ददृशुस्तत:,उस भयंकर वनमें प्रवेश करके सब ओर दृष्टि डालनेपर उन्हें सहस्नों शाखाओंसे आच्छादित एक बरगदका वृक्ष दिखायी दिया

Transliteration

praviśya tad vanaṃ ghoraṃ vīkṣamāṇāḥ samantataḥ | śākhāsahasrasaṃchannaṃ nyagrodhaṃ dadṛśus tataḥ ||

Translation

قال سنجيا: لما دخلوا ذلك الغاب المهيب وأداروا أبصارهم في كل ناحية، أبصروا شجرة نياگروذَ (البانيان)، وقد توارت سعتها تحت آلاف الأغصان—معلمًا مشؤومًا في ظلمة قصدٍ وُلد من الحرب.

Word by Word

• प्रविश्य: having entered
• प्रविश्य: Karma
• Type: Verb
• Root: प्र-विश्
• Form: ल्यप् (क्त्वा-प्रत्यय), कर्तरि, पूर्वकालिक क्रिया (absolutive)

• तत्: that
• तत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• वनम्: forest
• वनम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वन
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• घोरम्: terrible, dreadful
• घोरम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: घोर
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• वीक्षमाणाः: looking, observing
• वीक्षमाणाः: Karta
• Type: Verb
• Root: वीक्ष्
• Form: शतृ (वर्तमान कृदन्त), कर्तरि, Masculine, Nominative, Plural

• समन्ततः: on all sides, all around
• समन्ततः: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: समन्ततः

• शाखा-सहस्र-संछन्नम्: covered with a thousand branches
• शाखा-सहस्र-संछन्नम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: सं-छद् (छन्न) / शाखा / सहस्र
• Form: Masculine, Accusative, Singular, क्त (छन्न = covered)

• न्यग्रोधम्: a banyan tree
• न्यग्रोधम्: Karma
• Type: Noun
• Root: न्यग्रोध
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• ददृशुः: they saw
• ददृशुः: Karta
• Type: Verb
• Root: दृश्
• Form: लिट् (परोक्श/परफेक्ट), Third, Plural, परस्मैपद

• ततः: then, thereupon
• ततः: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: ततः

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• ghora vana (dreadful forest)
• nyagrodha (banyan tree)