Shloka 52
सम्यगाह गुरु: क्षत्तरुपावर्तय पाण्डवान् | यदि ते न निवर्तन्ते सत्कृता यान्तु पाण्डवा: | सशस्त्ररथपादाता भोगवन्तश्न पुत्रका:,“विदुर! गुरु द्रोणाचार्यने ठीक कहा है। तुम पाण्डवोंको लौटा लाओ। यदि वे न लौटें तो वे अस्त्र-शस्त्रोंसे युक्त रथियों और पैदल सेनाओंसे सुरक्षित और भोग-सामग्रीसे सम्पन्न हो सत्कारपूर्वक वनमें भ्रमणके लिये जाया; क्योंकि वे भी मेरे पुत्र ही हैं'
samyag āha guruḥ kṣattāḥ upāvartaya pāṇḍavān | yadi te na nivartante satkṛtā yāntu pāṇḍavāḥ | saśastra-ratha-pādātā bhogavantaś ca putrakāḥ ||
قال فَيْشَمْبايَنَة: «لقد قال المُعلِّم قولًا سديدًا. يا فيدورا (كْشَتْتْر)، أَعِدْ الباندافا. فإن لم يرجعوا، فليَمْضِ الباندافا مُكَرَّمين—تَحْرُسُهم فرسانُ المركبات والمشاةُ المسلّحون، ويُزَوَّدون بما يُعين على العيش والتمتّع—فإنهم هم أيضًا أبنائي.»
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even amid political conflict, a ruler must uphold dharma by seeking reconciliation first and, failing that, ensuring the safety and dignified treatment of kin and dependents rather than abandoning them to harm.
After the preceptor’s counsel, Vidura is instructed to recall the Pāṇḍavas; if they refuse to return, they are to be sent away respectfully, with armed protection and adequate provisions, acknowledging them as sons within the royal family.