Shloka 47

Adhyāya 52 (Sabhā-parva): Vidura Invites Yudhiṣṭhira to Hastināpura for the Dice Match

Devanagari script

दशान्यानि सहस््राणि यतीनामूर्थ्वरेतसाम्‌ । भुज्जते रुक्मपात्रीभिय्युधिष्ठिरनिवेशने,इसी प्रकार युधिष्ठिरके महलमें दूसरे दस हजार ऊर्ध्वरेता यति भी सोनेकी थालियोंमें भोजन करते हैं

Transliteration

daśānyāni sahasrāṇi yatīnām ūrdhvaretasām | bhuñjate rukmapātrībhiḥ yudhiṣṭhira-niveśane ||

Translation

قال دُريودَهَنَة: «وفي دار يُدْهِشْتِهيرا يُطعَم كذلك عشرةُ آلافٍ آخرون من الزهّاد، ناذرين العفّة مدى الحياة، ويتناولون طعامهم في أوانٍ من ذهب.» وفي السياق تُبرز العبارة سعة ضيافة يُدْهِشْتِهيرا الملكية وصنعه للبرّ على مرأى الناس، كما تلمّح إلى نظرة دُريودَهَنَة التنافسية التي تجعل من هذا الازدهار الدَّرْمي سببًا للحسد والتوتّر السياسي.

Word by Word

• दश: ten
• दश: Karma
• Type: Adjective
• Root: दश
• Form: Neuter, Nominative/Accusative, Plural

• अन्यानि: other
• अन्यानि: Karma
• Type: Adjective
• Root: अन्य
• Form: Neuter, Nominative/Accusative, Plural

• सहस्राणि: thousands
• सहस्राणि: Karma
• Type: Noun
• Root: सहस्र
• Form: Neuter, Nominative/Accusative, Plural

• यतीनाम्: of ascetics
• यतीनाम्: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: यति
• Form: Masculine, Genitive, Plural

• ऊर्ध्वरेतसाम्: of those observing continence (lit. with upward semen)
• ऊर्ध्वरेतसाम्: Adhikarana
• Type: Adjective
• Root: ऊर्ध्वरेतस्
• Form: Masculine, Genitive, Plural

• भुञ्जते: they eat/partake
• भुञ्जते: Karta
• Type: Verb
• Root: भुज्
• Form: Present, Third, Plural, Ātmanepada

• रुक्मपात्रीभिः: with golden plates/vessels
• रुक्मपात्रीभिः: Karana
• Type: Noun
• Root: रुक्मपात्री
• Form: Feminine, Instrumental, Plural

• युधिष्ठिरनिवेशने: in Yudhiṣṭhira's residence/palace
• युधिष्ठिरनिवेशने: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: युधिष्ठिरनिवेशन
• Form: Neuter, Locative, Singular

Speaker

दुर्योधन उवाच

Characters & Entities

• Duryodhana
• Yudhiṣṭhira
• yatīs (ascetics)
• ūrdhvaretas (celibate ascetics)
• rukma-pātra (golden vessels/plates)
• Yudhiṣṭhira’s residence/palace (niveśana)