Shloka 35
Nāradasya Rājadharma-praśnāḥ
Nārada’s Examination of Royal Ethics
Devanagari script
कच्चित् सहसैमूर्खाणामेकं क्रीणासि पण्डितम् | पण्डितो हार्थकृच्छेषु कुर्यान्नि:श्रेयसं परम्,तुम हजारों मूर्खोके बदले एक पण्डितको ही तो खरीदते हो न? अर्थात् आदरपूर्वक स्वीकार करते हो न? क्योंकि विद्वान् पुरुष ही अर्थसंकटके समय महान् कल्याण कर सकता है
Translation
قال نارادا: «أيها الملك، أترى أنك تؤثر حكيمًا واحدًا على آلاف الحمقى؟ فإن الرجل العالِم وحده يقدر، عند ضيق المال وشدة الحاجة، أن يصنع الخير الأسمى.»
Word by Word
कच्चित्whether? (I hope)
कच्चित्:
TypeIndeclinable
Rootकच्चित्
सहसैःwith thousands
सहसैः:
Karana
TypeNoun
Rootसहस्र
FormNeuter, Instrumental, Plural
मूर्खाणाम्of fools
मूर्खाणाम्:
TypeNoun
Rootमूर्ख
FormMasculine, Genitive, Plural
एकम्one
एकम्:
Karma
TypeAdjective
Rootएक
FormMasculine, Accusative, Singular
क्रीणासिyou buy / procure
क्रीणासि:
TypeVerb
Rootक्री
FormPresent, Indicative, Second, Singular, Parasmaipada
पण्डितम्a learned man
पण्डितम्:
Karma
TypeNoun
Rootपण्डित
FormMasculine, Accusative, Singular
पण्डितःthe learned man
पण्डितः:
Karta
TypeNoun
Rootपण्डित
FormMasculine, Nominative, Singular
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
अर्थकृच्छेषुin financial difficulties
अर्थकृच्छेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअर्थकृच्छ
FormMasculine, Locative, Plural
कुर्यात्would do / should do
कुर्यात्:
TypeVerb
Rootकृ
FormPresent, Optative, Third, Singular, Parasmaipada
नि:श्रेयसम्highest good, welfare
नि:श्रेयसम्:
Karma
TypeNoun
Rootनि:श्रेयस
FormNeuter, Accusative, Singular
परम्supreme
परम्:
TypeAdjective
Rootपर
FormNeuter, Accusative, Singular
Speaker
नारद उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes