Shloka 102
Nāradasya Rājadharma-praśnāḥ
Nārada’s Examination of Royal Ethics
कच्चिच्छोको न मन्युर्वा त्वया प्रोत्पाद्यतेडनघ । अपि मड़लहस्तश्न जनः पाश्वे नु तिष्ठति,निष्पाप नरेश! तुम किसीके मनमें शोक या क्रोध तो नहीं पैदा करते? तुम्हारे पास कोई मनुष्य हाथमें मंगलसामग्री लेकर सदा उपस्थित रहता है न?
kaccic choko na manyur vā tvayā protpādyate 'nagha | api maṅgalahastaś ca janaḥ pārśve nu tiṣṭhati niṣpāpa nareśa ||
قال نارادا: «أيها الملك الذي لا دنس فيه، أَتُثير يومًا حزنًا أو غضبًا في قلب أحد؟ وهل إلى جانبك رجلٌ يقف على الدوام مستعدًّا، يحمل أدواتٍ مباركة، يخدمك بعلاماتٍ حسنة؟»
नारद उवाच
Educational Q&A
A ruler’s dharma includes emotional non-harm: he should not provoke grief or anger among his people, and he should maintain orderly, auspicious courtly discipline—symbolized by an attendant ready with auspicious materials.
Nārada addresses the king with diagnostic questions about governance and court practice, checking whether the king rules without causing distress and whether proper auspicious observances and attendants are maintained at the royal side.