Shloka 41
Rājasūyābhiṣeka-darśana: Duryodhana’s Observation of the Consecration
वैशम्पायन उवाच एवमुक्त: शकुनिना राजा दुर्योधनस्तत: । धृतराष्ट्रमिदं वाक्यमपदान्तरमत्रवीत्,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! शकुनिके ऐसा कहनेपर राजा दुर्योधनने तुरंत ही धृतराष्ट्रसे इस प्रकार कहा--'राजन्! ये अक्षविद्याका मर्म जाननेवाले हैं और जूएके द्वारा पाण्डुपुत्र युधिष्ठिरकी राजलक्ष्मीका अपहरण कर लेनेका उत्साह रखते हैं; अतः इसके लिये इन्हें आज्ञा दीजिये”
vaiśampāyana uvāca evam uktaḥ śakunina rājā duryodhanas tataḥ | dhṛtarāṣṭram idaṃ vākyam apadāntaram atravīt ||
قال فايشَمبايانا: لما قال شكوني ذلك، خاطب الملك دوريودhanaُ دِهْرِتَراشْترا على الفور من غير إبطاء. وحثَّ الملكَ الأعمى أن يمنح شكوني الإذن، مادحًا إياه بأنه العارف بسرِّ لعبة النرد وباطنها، وأنه متحمّس لأن يجرِّد يودهيشثيرا ابن باندو، عن حظّه وثرائه الملكيَّين عن طريق المقامرة. وتكشف هذه اللحظة كيف يبدأ الرأي المحسوب وتسامح الملك في إزاحة الدharma لصالح المنفعة، ممهدَين للظلم عبر لعبة تبدو في ظاهرها مشروعة.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how adharma can begin with seemingly procedural acts—seeking royal permission and praising technical skill—when the underlying intent is dispossession and harm. Ethical failure here is not impulsive but organized: counsel, authority, and desire combine to legitimize wrongdoing.
After Śakuni proposes the dice-based scheme, Duryodhana promptly turns to Dhṛtarāṣṭra and presses him to authorize it, portraying Śakuni as an expert in dice-play who is eager to take away Yudhiṣṭhira’s royal prosperity through gambling.