Shloka 61
Adhyāya 45 — Duryodhana’s Distress, Śakuni’s Counsel, and the Summons for Dyūta
उपस्थितं रथं दृष्टवा ताक्ष्यप्रवरकेतनम् । प्रदक्षिणमुपावृत्य समारुह्मू महामना:,फिर स्नान और जप करके उन्होंने ब्राह्मणोंसे स्वस्तिवाचन कराया। इसके बाद महाबाहु दारुक मेघके समान नीले रंगका सुन्दर रथ जोतकर उनकी सेवामें उपस्थित हुआ। गरुडध्वजसे सुशोभित उस सुन्दर रथको उपस्थित देख महामना कमलनयन श्रीकृष्णने उसकी दक्षिणावर्त प्रदक्षिणा की और उसपर आखरूढ़ हो वे द्वारकापुरीकी ओर चल पड़े
upasthitaṁ rathaṁ dṛṣṭvā tākṣyapravaraketanam | pradakṣiṇam upāvṛtya samāruhya mahāmanāḥ ||
قال فايشَمبايانا: فلمّا رأى العربة قائمةً مهيّأة، مزدانةً بأشرف رايةٍ لتاكشيا (غارودا)، طاف بها العظيمُ النفس أولًا طوافًا يمينيًّا على سنّة التفاؤل، ثم ركبها. وهكذا انطلق، وقد صيغ رحيله بالوقار والنسك لا بالعجلة.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even in moments of departure and action, one should uphold dharmic decorum—honoring auspicious rites (like pradakṣiṇā) and approaching power and vehicles of action with reverence and self-restraint.
The narrator describes a chariot already prepared and marked by Garuḍa’s emblem; the noble figure circumambulates it in the auspicious rightward direction and then mounts it to depart.