Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

Śiśupāla-vākya: Bhīṣma-nindā and the ‘Haṃsa’ Exemplum (शिशुपालवाक्यम् — भीष्मनिन्दा, हंसदृष्टान्तः)

न केवल वयं कामाच्चेदिराज जनार्दनम्‌,चेदिराज! हमलोग किसी कामनासे, अपना सम्बन्धी मानकर अथवा इन्होंने हमारा किसी प्रकारका उपकार किया है, इस दृष्टिसे श्रीकृष्णकी पूजा नहीं कर रहे हैं। हमारी दृष्टि तो यह है कि ये इस भूमण्डलके सभी प्राणियोंको सुख पहुँचानेवाले हैं और बड़े-बड़े संत- महात्माओंने इनकी पूजा की है

na kevalaṁ vayaṁ kāmāc cedīrāja janārdanam; cedīrāja! na vayaṁ kāmanayā, svajanatvena vā, asmad-upakāra-kṛtatvād vā śrīkṛṣṇasya pūjāṁ kurmaḥ. asmākaṁ dṛṣṭiḥ tv eṣā—ete bhūmaṇḍalasya sarva-prāṇināṁ sukha-pradāḥ, mahadbhir mahadbhis ca santa-mahātmabhiḥ pūjitāḥ.

قال بهيشما: «يا ملكَ تشيدي! لسنا نُجِلّ جاناردانا (Janārdana) لمجرّد رغبة. ولسنا نعبد شري كريشنا لأننا نعدّه قريباً، أو لأنه أسدى إلينا معروفاً شخصياً. إنما نراه مُحسِناً يجلب الخير والهناء لجميع الكائنات على ظهر هذه الأرض، وقد عبده ووقّره كبارُ الرِّشيّين والقدّيسون من ذوي النفوس النبيلة.»

[{'term''na kevalam', 'meaning': 'not merely
[{'term':
not only'}, {'term''vayam', 'meaning': 'we'}, {'term': 'kāmāt / kāmāc', 'meaning': 'from desire
not only'}, {'term':
out of self-interest'}, {'term''cedīrāja', 'meaning': 'king of Cedi (address to Śiśupāla)'}, {'term': 'janārdana', 'meaning': 'Janārdana (an epithet of Krishna
out of self-interest'}, {'term':
‘one who removes afflictions of people’)'}, {'term''kāmanā', 'meaning': 'wish
‘one who removes afflictions of people’)'}, {'term':
personal motive'}, {'term''svajana(tva)', 'meaning': 'kinsman
personal motive'}, {'term':
being one’s own relative'}, {'term''upakāra', 'meaning': 'benefit
being one’s own relative'}, {'term':
help rendered'}, {'term''pūjā', 'meaning': 'worship
help rendered'}, {'term':
reverential offering'}, {'term''dṛṣṭi', 'meaning': 'viewpoint
reverential offering'}, {'term':
understanding'}, {'term''bhūmaṇḍala', 'meaning': 'the earth
understanding'}, {'term':
terrestrial sphere'}, {'term''sarva-prāṇin', 'meaning': 'all living beings'}, {'term': 'sukha-prada', 'meaning': 'giver of happiness/welfare
terrestrial sphere'}, {'term':
beneficent'}, {'term''santa-mahātmānaḥ', 'meaning': 'saints and great-souled persons'}, {'term': 'pūjita', 'meaning': 'revered
beneficent'}, {'term':

भीष्म उवाच

B
Bhishma
J
Janardana (Krishna)
C
Cedi-raja (Shishupala)
B
Bhūmaṇḍala (the earth)