Shloka 1
सभा पर्व, अध्याय ३७ — युधिष्ठिरस्य भीष्मोपदेशः
Yudhiṣṭhira’s Consultation and Bhīṣma’s Counsel in the Assembly
Devanagari script
शिशुपाल बोला--कौरव्य! यहाँ इन महात्मा भूमिपतियोंके रहते हुए यह वृष्णिवंशी कृष्ण राजाओंकी भाँति राजोचित पूजाका अधिकारी कदापि नहीं हो सकता
Transliteration
Śiśupāla uvāca—Kauravya! iha ime mahātmā bhūmipatayaḥ santi; teṣāṃ satām eva vṛṣṇivaṃśī Kṛṣṇaḥ rājavat rājocitāyāḥ pūjāyāḥ adhikārī kadācana na bhavitum arhati.
Translation
قال شيشوبالا: «يا من أنت من سلالة الكورو! ما دام هؤلاء الملوك العظام، سادة الأرض ذوو النفوس السامية، حاضرين هنا، فإن كريشنا من عشيرة الفريشني لا يمكنه قط أن يستحق التكريم والعبادة الملكية اللائقة بالملوك».
Word by Word
शिशुपालःShishupala
शिशुपालः:
Karta
TypeNoun
Rootशिशुपाल
FormMasculine, Nominative, Singular
अब्रवीत्said/spoke
अब्रवीत्:
TypeVerb
Rootब्रू
FormImperfect, 3, Singular, Parasmaipada
कौरव्यO Kauravya (descendant of Kuru)
कौरव्य:
TypeNoun
Rootकौरव्य
FormMasculine, Vocative, Singular
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअत्र
एतेषाम्of these
एतेषाम्:
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Genitive, Plural
महात्मनाम्of great-souled ones
महात्मनाम्:
TypeNoun
Rootमहात्मन्
FormMasculine, Genitive, Plural
भूमिपतीनाम्of kings/earth-lords
भूमिपतीनाम्:
TypeNoun
Rootभूमिपति
FormMasculine, Genitive, Plural
सत्सुbeing present/existing
सत्सु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसत्
FormMasculine, Locative, Plural
अयम्this
अयम्:
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Nominative, Singular
वृष्णिवंशीof the Vrishni lineage
वृष्णिवंशी:
TypeAdjective
Rootवृष्णिवंशी
FormMasculine, Nominative, Singular
कृष्णःKrishna
कृष्णः:
Karta
TypeNoun
Rootकृष्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
राजवत्like a king
राजवत्:
TypeIndeclinable
Rootराजवत्
राजोचितपूजायाःof king-befitting worship/honour
राजोचितपूजायाः:
TypeNoun
Rootराजोचितपूजा
FormFeminine, Genitive, Singular
अधिकारीentitled/eligible person
अधिकारी:
Karta
TypeNoun
Rootअधिकारी
FormMasculine, Nominative, Singular
कदापिever/at any time
कदापि:
TypeIndeclinable
Rootकदापि
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
भवितुम्to be/become
भवितुम्:
TypeVerb
Rootभू
FormInfinitive (Tumun)
अर्हतिis fit/deserves
अर्हति:
TypeVerb
Rootअर्ह्
FormPresent, 3, Singular, Parasmaipada
Speaker
शिशुपाल उवाच
Characters & Entities
S
ShishupalaK
KrishnaK
Kauravya (Kuru prince/descendant)V
Vrishni lineageK
kings/earth-lords (bhūmipati)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes