Shloka 55
अर्जुनस्योत्तरदिग्विजयः
Arjuna’s Northern Conquests and Tribute Collection
सुभद्रां भीमसेनं च फाल्गुनं यमजौ तथा । धौम्यमामन्त्रयित्वा च प्रययौ स्वां पुरी प्रति,भारत! जरासंधको बुद्धिपूर्वक मरवाकर शत्रुदमन श्रीकृष्ण धर्मराज युधिष्ठिर, कुन्ती तथा द्रौपदीसे आज्ञा ले, सुभद्रा, भीमसेन, अर्जुन, नकुल, सहदेव तथा धौम्यजीसे भी पूछकर धर्मराजके दिये हुए उसी मनके समान वेगशाली दिव्य एवं उत्तम रथके द्वारा सम्पूर्ण दिशाओंको गुँजाते हुए अपनी द्वारकापुरीको चले गये
subhadrāṃ bhīmasenaṃ ca phālgunaṃ yamajau tathā | dhaumyāmāmantrayitvā ca prayayau svāṃ purīṃ prati, bhārata |
قال فَيْشَمْبايَنَة: يا بهاراتا، بعدما استأذن مودّعًا سوبهادرا وبهيمسينا وفالغونا (أرجونا) والتوأمين (ناكولا وسهاديفا)، وبعد أن استشار دهاوميا باحترام، انطلق إلى مدينته هو.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharmic conduct in transitions: one should not act unilaterally or abruptly but depart only after taking leave and consulting those who deserve respect—family members, allies, and spiritual authorities—thereby preserving social harmony and moral order.
After completing his purpose in the Pāṇḍavas’ setting, the departing figure (contextually Krishna) formally takes leave of Subhadrā, the Pāṇḍava heroes (Bhīma, Arjuna, and the twins), and the priest Dhāumya, and then proceeds toward his own capital.