Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

Jarāsandha–Vāsudeva Saṃvāda: Kṣātra-Dharma, Pride, and the Ethics of Coercion

Sabhā Parva, Adhyāya 20

कुरुभ्य: प्रस्थितास्ते तु मध्येन कुरुजाज्लम्‌ । रम्यं पच्मसरो गत्वा कालकूटमतीत्य च,वे तीनों कुरुदेशसे प्रस्थित हो कुरुजांगलके बीचसे होते हुए रमणीय पद्मसरोवरपर पहुँचे। फिर कालकूट पर्वतको लाँधचकर गण्डकी, महाशोण, सदानीरा एवं एकपर्वतक प्रदेशकी सब नदियोंको क्रमश: पार करते हुए आगे बढ़ते गये

kurubhyaḥ prasthitās te tu madhyena kurujāṅgalam | ramyaṃ padmasaro gatvā kālakūṭam atītya ca ||

قال فايشَمبايانا: انطلق الثلاثة من أرض الكورو، وساروا عبر نواحي كورو-جانغالا. فلما بلغوا بحيرة بادما البهيّة، ثم تجاوزوا جبل كالاكوṭا، مضوا قُدُمًا—يعبرون على الترتيب أنهار تلك الديار مثل غاندكي، وماهاشونا، وسادانيرا، وأنهار إقليم إيكابارفاتا. ويضع هذا البيت الرحلة في جغرافيا مقدّسة، مُبرزًا التقدّم المنضبط والعبور المنتظم للمواضع المشهورة أكثر من إبراز صراعٍ أو جدال.

कुरुभ्यःfrom the Kurus / from the Kuru country
कुरुभ्यः:
Apadana
TypeNoun
Rootकुरु
FormMasculine, Ablative, Plural
प्रस्थिताःhaving set out / departed
प्रस्थिताः:
Karta
TypeVerb
Rootप्र-स्था (स्था धातु)
FormMasculine, Nominative, Plural
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
तुbut / indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
मध्येनthrough the middle / by the middle (route)
मध्येन:
Karana
TypeNoun
Rootमध्य
FormNeuter, Instrumental, Singular
कुरुजाङ्गलम्the Kuru-jāṅgala region
कुरुजाङ्गलम्:
Karma
TypeNoun
Rootकुरुजाङ्गल
FormNeuter, Accusative, Singular
रम्यम्beautiful / delightful
रम्यम्:
TypeAdjective
Rootरम्य
FormNeuter, Accusative, Singular
पद्मसरःthe lotus-lake (Padmasaras)
पद्मसरः:
Karma
TypeNoun
Rootपद्मसरस्
FormNeuter, Accusative, Singular
गत्वाhaving gone / having reached
गत्वा:
TypeVerb
Rootगम् (गम् धातु)
FormGerund (ktvā)
कालकूटम्Kālakūṭa (mountain/place-name)
कालकूटम्:
Karma
TypeNoun
Rootकालकूट
FormNeuter, Accusative, Singular
अतीत्यhaving crossed / having passed beyond
अतीत्य:
TypeVerb
Rootअति-इ (इ धातु)
FormGerund (lyap)
and
:
TypeIndeclinable
Root

वैशग्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
K
Kuru country (Kurubhyaḥ)
K
Kurujāṅgala
P
Padmasaras (Padma-lake)
M
Mount Kālakūṭa
G
Gaṇḍakī (river)
M
Mahāśoṇa (river)
S
Sadanīrā (river)
E
Ekaparvata region

Educational Q&A

The verse primarily conveys disciplined, orderly movement through renowned regions—suggesting steadiness, purpose, and respect for the landscape’s cultural-sacred significance rather than a direct moral injunction.

A group departs from the Kuru realm, travels through Kurujāṅgala, reaches the beautiful Padma-lake, crosses Mount Kālakūṭa, and proceeds onward, sequentially passing major rivers and regional landmarks.