Shloka 24
Jarāsandha as Obstacle to the Rājasūya — Kṛṣṇa’s Strategic Genealogical Brief
Sabhā Parva, Adhyāya 13
दर्वीहोमानुपादाय सर्वान् यः प्राप्तुते क्रतून् | अभिषेकं च यस्यान्ते सर्वजित् तेन चोच्यते,“जो उस यज्ञका अनुष्ठान करता है, वह “दर्वीहोम' (अग्निहोत्र आदि)-से लेकर समस्त यज्ञोंके फलको प्राप्त कर लेता है एवं यज्ञके अन्तमें जो अभिषेक होता है, उससे वह यज्ञकर्ता नरेश 'सर्वजित् सम्राट' कहलाने लगता है
darvīhomān upādāya sarvān yaḥ prāpnute kratūn | abhiṣekaṃ ca yasyānte sarvajit tena cocyate |
قال فايشَمبايانا: من أقام هذا القربان نال ثمرات جميع الشعائر—ابتداءً من قرابين الدارفِيهوما (darvīhoma) كقربان النار اليومي وما بعده. ولأن طقس الختام يتضمن له الأبهِشِكا (abhiṣeka)، أي مسحة التتويج بالماء المقدس، فإن ذلك الملك القائم بالقربان يُذكر بعدئذٍ باسم “سَرفَجِت” (Sarvajit)، أي السيّد الذي يقهر الجميع—دلالةً على كمال الطقس ومثال الملكية الأخلاقي، المُؤسَّس بمرسوم الشعيرة المشروعة لا بمجرد القوة.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse links sovereignty to dharmic procedure: by properly undertaking a great sacrifice, a king is said to gain the merit of all sacrificial rites, and the concluding abhiṣeka confers a recognized, legitimate status—‘Sarvajit’—grounded in ritual and social order rather than mere coercion.
Vaiśampāyana explains the proclaimed result of the sacrifice being discussed: the performer receives the cumulative fruits of sacrifices beginning with darvīhoma, and at the end undergoes consecration, after which he is publicly designated by the royal epithet ‘Sarvajit’.