Previous Verse
Next Verse

Shloka 68

वसुदेव–अर्जुन संवादः

Vasudeva–Arjuna Dialogue in the Aftermath of Dvārakā

एवं कलत्रमानीय वृष्णीनां हृतशेषितम्‌ । न्यवेशयत कौरव्यस्तत्र तत्र धनंजय:,इस प्रकार अपहरणसे बची हुई वृष्णिवंशकी स्त्रियोंको ले आकर कुरुनन्दन अर्जुनने उनको जहाँ-तहाँ बसा दिया

evaṁ kalatram ānīya vṛṣṇīnāṁ hṛta-śeṣitam | nyaveśayat kauravyas tatra tatra dhanaṁjayaḥ ||

قال فايشَمبايانا: لما جاء بنساء الفْرِشْني اللواتي بقين بعد حوادث الاختطاف، أسكنهنّ دهننْجيا أرجونا، أمير الكورو، في مواضع شتّى. وتُبرز الآية واجب ما بعد الكارثة: حماية الناجين الضعفاء وإعادة تأهيلهم حين ينهار النظام الاجتماعي.

एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
कलत्रम्wives; womenfolk
कलत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootकलत्र
FormNeuter, Accusative, Singular
आनीयhaving brought
आनीय:
TypeVerb
Rootआ-नी
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral for gerund)
वृष्णीनाम्of the Vrishnis
वृष्णीनाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootवृष्णि
FormMasculine, Genitive, Plural
हृतtaken away; abducted
हृत:
TypeVerb
Rootहृ
Formक्त (past passive participle), Neuter, Accusative, Singular
शेषितम्remaining; left over (surviving)
शेषितम्:
TypeAdjective
Rootशेषित
FormNeuter, Accusative, Singular
न्यवेशयत्settled; caused to dwell
न्यवेशयत्:
TypeVerb
Rootनि-आ-विश्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
कौरव्यःthe Kuru prince
कौरव्यः:
Karta
TypeNoun
Rootकौरव्य
FormMasculine, Nominative, Singular
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
तत्रhere and there
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
धनंजयःDhananjaya (Arjuna)
धनंजयः:
Karta
TypeNoun
Rootधनंजय
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
A
Arjuna (Dhanaṃjaya, Kauravya)
V
Vṛṣṇi women (Yādava/Vṛṣṇi clan)

Educational Q&A

Even after victory and the end of a dynasty, dharma continues as responsibility: safeguarding survivors, restoring stability, and ensuring the displaced are given secure places to live. The heroism here is not conquest but protection and resettlement.

After the destruction of the Yādavas/Vṛṣṇis and the ensuing disorder, some Vṛṣṇi women are abducted; Arjuna brings back those who remain and then settles them in different locations, arranging their safety and livelihood.