वसुदेव–अर्जुन संवादः
Vasudeva–Arjuna Dialogue in the Aftermath of Dvārakā
इसके बाद वज्र आदि वृष्णि और अन्धकवंशके कुमारों तथा स्त्रियोंने महात्मा वसुदेवजीको जलांजलि दी ।। अलुप्तधर्मस्तं धर्म कारयित्वा स फाल्गुन: । जगाम वृष्णयो यत्र विनष्टा भरतर्षभ,भरतश्रेष्ठ! अर्जुनने कभी धर्मका लोप नहीं किया था। वह धर्मकृत्य पूर्ण कराकर अर्जुन उस स्थानपर गये जहाँ वृष्णियोंका संहार हुआ था
vaiśampāyana uvāca | tataḥ paraṁ vajrādayo vṛṣṇyandhakavaṁśakāḥ kumārāḥ striyaś ca mahātmane vasudevāya jalāñjaliṁ dadur iti | aluptadharmas taṁ dharmaṁ kārayitvā sa phālgunaḥ | jagāma vṛṣṇayo yatra vinaṣṭā bharatarṣabha ||
قال فَيْشَمْبَايَنَة: بعد ذلك قدّم فَجْرَة وسائر فتيان ونساء سلالة الفِرِشْنِيّين والأَنْدَكَة سَكْبَ الماء (تَرْبَنَة) إلى فَسُودِيفَا العظيم النفس. وأمّا أَرْجُنَة—الذي لم يُضعِف الدَّهَرْمَا قط—فقد أتمّ ما فُرض من الشعائر على وجهها، ثم مضى، يا ثور آل بهاراتا، إلى الموضع الذي أُبيد فيه الفِرِشْنِيّون.
वैशम्पायन उवाच
Even in devastation, dharma is upheld through proper rites and responsibilities; Arjuna’s ‘alupta-dharma’ character highlights ethical steadiness—perform what is due before pursuing further action.
After Vasudeva’s passing, the surviving youths and women of the Vṛṣṇi-Andhaka line offer water-libations; Arjuna ensures the required dharmic rites are completed and then proceeds to the place where the Vṛṣṇis were annihilated.