Shloka 20
वसुदेव–अर्जुन संवादः
Vasudeva–Arjuna Dialogue in the Aftermath of Dvārakā
भारत! तदनन्तर अर्जुनने एक बहुमूल्य विमान सजाकर उसपर वसुदेवजीके शवको सुलाया और मनुष्योंके कंधोंपर उठवाकर वे उसे नगरसे बाहर ले गये ।। तमन्वयुस्तत्र तत्र दुःखशोकसमन्विता: । द्वारकावासिन: सर्वे पौरजानपदा हिता:,उस समय समस्त द्वारकावासी तथा आनर्त जनपदके लोग जो यादवोंके हितैषी थे, वहाँ दुःख-शोकमें मग्न होकर वसुदेवजीके शवके पीछे-पीछे गये
bhārata! tadanantaram arjunena ekaṃ bahumūlyaṃ vimānaṃ sajīkṛtya tasmin vasudevasya śavaṃ śāyitaṃ kṛtvā manuṣyāṇāṃ skandhaiḥ utthāpayitvā sa taṃ nagarād bahiḥ nītavān. tam anvayuḥ tatra tatra duḥkhaśokasamanvitāḥ; dvārakāvāsinaḥ sarve paurajānapadāś ca hitāḥ.
يا بهاراتا، بعد ذلك أعدَّ أرجونا نعشًا/محفّةً ثمينة مزدانة، وأضجع عليها جسد فاسوديفا، ثم أخرجه من المدينة محمولًا على أكتاف الرجال. وتبع الجسدَ جميعُ سكان دوارَكا، ومعهم أهلُ الحاضرة وأهلُ ريف آنارتا من محبّي اليادافا وناصريهم، وقد غمرهم الحزن والأسى في كل موضع.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage underscores impermanence and the dharmic duty of honoring the dead: even the greatest lineages face decline, yet communal responsibility, respect, and compassion are upheld through proper funeral observances and collective mourning.
After Vasudeva’s death, Arjuna arranges an ornate bier, places the body upon it, and has it carried out of Dvārakā. The citizens of Dvārakā and the people of the Ānarta region—supporters of the Yādavas—follow in a grief-filled funeral procession.