Shloka 13
वसुदेव–अर्जुन संवादः
Vasudeva–Arjuna Dialogue in the Aftermath of Dvārakā
Devanagari script
इत्युक्तास्तेन ते सर्वे पार्थेनाक्लिष्टकर्मणा । सज्जमाशु तततश्नक्रुः स्वसिद्धयर्थ समुत्सुका:,अनायास ही महान् कर्म करनेवाले अर्जुनके इस प्रकार आज्ञा देनेपर समस्त मन्त्रियोंने अपनी अभीष्ट-सिद्धिके लिये अत्यन्त उत्सुक होकर शीघ्र ही तैयारी आरम्भ कर दी
Translation
فلما قال بارثا (أرجونا) —وهو الذي ينهض بالعظائم من غير عناء— ذلك القول، أسرع الوزراء جميعًا، متلهّفين إلى تمام مقاصدهم، فشرعوا في الاستعداد من كل ناحية.
Word by Word
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
उक्ताःhaving been told/ordered
उक्ताः:
TypeVerb
Rootवच् (क्त)
FormMasculine, Nominative, Plural
तेनby him
तेन:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
पार्थेनby Partha (Arjuna)
पार्थेन:
Karana
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Instrumental, Singular
अक्लिष्टकर्मणाby the one whose deeds are untroubled/untiring (indefatigable)
अक्लिष्टकर्मणा:
Karana
TypeAdjective
Rootअक्लिष्टकर्मन्
FormMasculine, Instrumental, Singular
सज्जम्preparation/readiness
सज्जम्:
Karma
TypeNoun
Rootसज्ज (सज्जम्)
FormNeuter, Accusative, Singular
आशुquickly
आशु:
TypeIndeclinable
Rootआशु
ततःthen/thereupon
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
चक्रुःthey did/made
चक्रुः:
TypeVerb
Rootकृ
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Plural
स्वसिद्ध्यर्थम्for the sake of their own success/accomplishment
स्वसिद्ध्यर्थम्:
TypeNoun
Rootस्वसिद्ध्यर्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
समुत्सुकाःvery eager
समुत्सुकाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसमुत्सुक
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes