Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

अध्याय ४ — द्वारकानिमित्तानि, प्रभासगमनम्, मौसलप्रारम्भः

Omens in Dvārakā, Journey to Prabhāsa, and the Musala Outbreak

ततः समासाद्य महानुभावं कृष्णस्तदा दारुकमन्वशासत्‌ । गत्वा कुरून्‌ सर्वमिमं महान्तं पार्थाय शंसस्व वध्ध॑ यदूनाम्‌,उन महानुभावके पास पहुँचकर श्रीकृष्णने तत्काल दारुकको आज्ञा दी कि तुम शीघ्र ही कुरुदेशकी राजधानी हस्तिनापुरमें जाकर अर्जुनको यादवोंके इस महासंहारका सारा समाचार कह सुनाओ

tataḥ samāsādya mahānubhāvaṃ kṛṣṇas tadā dārukam anvāśāsat | gatvā kurūn sarvam imaṃ mahāntaṃ pārthāya śaṃsasva vaddhaṃ yadūnām ||

قال فايشَمبايانا: ثم إن كريشنا، وقد دنا من داروكا النبيل، أمره في الحال: «اذهب إلى الكورو وأخبر بارثا (أرجونا) بكل هذه الفاجعة العظمى—وأعلمه بهلاك آل يادافا». ويؤكد هذا الأمر الإلحاح الأخلاقي لقول الحقيقة عقب الخراب الجماعي، لكي يستجيب القادة المستحقون بوضوحٍ وضبط نفس.

ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः
Formtrue
समासाद्यhaving approached
समासाद्य:
Karma
TypeVerb
Rootसम्-आ-√सद्
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), parasmaipada (usage-neutral for gerund), having approached/reached
महानुभावम्the great-souled (one)
महानुभावम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमहानुभाव
FormMasculine, Accusative, Singular
कृष्णःKrishna
कृष्णः:
Karta
TypeNoun
Rootकृष्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
तदाat that time
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
Formtrue
दारुकम्Daruka (his charioteer)
दारुकम्:
Karma
TypeNoun
Rootदारुक
FormMasculine, Accusative, Singular
अन्वशासत्commanded, instructed
अन्वशासत्:
TypeVerb
Rootअनु-√शास्
FormImperfect (लङ्), Third, Singular, Parasmaipada
गत्वाhaving gone
गत्वा:
TypeVerb
Root√गम्
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), having gone
कुरून्the Kurus (to the Kuru land/people)
कुरून्:
Karma
TypeNoun
Rootकुरु
FormMasculine, Accusative, Plural
सर्वम्all, the whole
सर्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Accusative, Singular
इमम्this
इमम्:
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Accusative, Singular
महान्तम्great, massive
महान्तम्:
TypeAdjective
Rootमहत्
FormMasculine, Accusative, Singular
पार्थायto Partha (Arjuna)
पार्थाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Dative, Singular
शंसस्वtell, report
शंसस्व:
TypeVerb
Root√शंस्
FormImperative (लोट्), Second, Singular, Ātmanepada
वधम्slaughter, destruction
वधम्:
Karma
TypeNoun
Rootवध
FormMasculine, Accusative, Singular
यदूनाम्of the Yadus
यदूनाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootयदु
FormMasculine, Genitive, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
K
Kṛṣṇa
D
Dāruka
K
Kurus
P
Pārtha (Arjuna)
Y
Yādavas

Educational Q&A

In crisis, dharma requires prompt, accurate reporting to responsible leaders. Kṛṣṇa’s instruction highlights the ethical duty of a messenger: convey the full truth without distortion so that action can be guided by clarity rather than rumor or panic.

After the catastrophic destruction of the Yādavas, Kṛṣṇa summons Dāruka and commands him to go to the Kuru realm and inform Arjuna (Pārtha) of the entire event—signaling the transition into the final unraveling of the Yādava line and the ensuing responsibilities of the Pāṇḍavas.