Shloka 63
वेदावाप्तिब्रद्यिणस्येह दृष्टा रणे बल क्षत्रियाणां जयो युधि । धनज्येष्ठाश्नापि भवन्ति वैश्या: शूद्रा55रोग्यं प्राप्तुवन्तीह सर्वे,इसके पढ़ने और सुननेसे ब्राह्मणोंको वेदोंका ज्ञान प्राप्त होता है, क्षत्रियोंको बल और युद्धमें विजय प्राप्त होती है, वैश्य धनमें बढ़े-चढ़े हो जाते हैं और समस्त शूद्र आरोग्य लाभ करते हैं
vaiśampāyana uvāca |
vedāvāptir brāhmaṇasyātra dṛṣṭā raṇe balaṃ kṣatriyāṇāṃ jayo yudhi |
dhanajyeṣṭhāś ca bhavanti vaiśyāḥ śūdrā ārogyaṃ prāpnuvantīha sarve ||
قال فايشَمبايانا: «هنا تُرى الثمرة بحسب مقام المرء: فلبراهمةٍ نيلُ معرفة الفيدا؛ ولكشتريةٍ القوةُ في ساحة القتال والنصرُ في الحرب؛ ولڤيشيةٍ التقدّمُ في الثروة؛ ولشودرةٍ الصحةُ والبراءةُ من العِلَل. وهكذا، بسماع هذا الخبر وتلاوته، يُقال إن كلَّ طبقة تنال المنفعة الموافقة لدارماها».
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse functions as a phalaśruti: it asserts that listening to or reciting this sacred narrative yields benefits aligned with each varṇa’s dharma—knowledge for brāhmaṇas, martial power and victory for kṣatriyas, prosperity for vaiśyas, and health for śūdras—thereby encouraging śravaṇa and pāṭha as ethically meaningful acts.
In Vaiśampāyana’s narration, this is a concluding-style statement that praises the efficacy of the recited account, describing the observable fruits (phala) that accrue to different social orders from engaging with the Mahābhārata’s telling.