Shloka 42
हत॑ श्रुत्वा नरव्यात्रं राथेयमतिमानिनम् । निराशोड्द्य दुरात्मासौ धार्तराष्ट्रो भविष्यति,“आज दुरात्मा धृतराष्ट्रपुत्र दुर्योधन अत्यन्त अभिमानी नरव्याप्र राधापुत्र कर्णके मारे जानेका वृत्तान्त सुनकर राज्य और जीवनसे भी निराश हो जायगा। पुरुषोत्तम! आपकी कृपासे रणभूमिमें राधापुत्र कर्णके मारे जानेपर हम सब लोग कृतार्थ हो गये
hataṃ śrutvā naravyāghraṃ rādheyam atimāninam | nirāśo ’dya durātmāsau dhārtarāṣṭro bhaviṣyati ||
«حين يسمع أن رادهيَة—أسدٌ بين الرجال، وإن كان منتفخًا بالكِبر—قد قُتل، فإن ذلك الابن الخبيث لدهرتراشترا سيقع اليوم في يأسٍ مطبق.»
संयज उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical warning that excessive pride (atimāna) and reliance on a single champion can lead to collapse; when the proud hero falls, the unrighteous leader who depended on him is driven into despair, showing the fragility of adharma-based power.
Sañjaya foretells/remarks that once Duryodhana hears of Karṇa’s death, he will become hopeless that very day—signaling a decisive turning point in the war after the fall of the Kauravas’ foremost support.