Shloka 47
युद्धाय भरतश्रेष्ठ देवानिव पुरा बलि: । प्रजानाथ! आपकी सेनामें भगदड़ मच जानेपर आपके पुत्र कुरुराज दुर्योधनने अपने सामने खड़े हुए शत्रुओंपर धावा किया। भरतश्रेष्ठ! जैसे पूर्वकालमें राजा बलिने देवताओंको युद्धके लिये ललकारा था, उसी प्रकार दुर्योधनने भी समस्त पाण्डवोंका युद्धके लिये आह्वान किया ।।
sañjaya uvāca | yuddhāya bharataśreṣṭha devān iva purā baliḥ | prajānātha tava senāyāṃ bhagadaḍīṃ macchane sati tava putraḥ kururājo duryodhanaḥ svābhimukhe sthitān śatrūn abhyadhāvat | bharataśreṣṭha yathā pūrvakāle rājā balir devān yuddhāya samāhvayat tathā duryodhano 'pi samastān pāṇḍavān yuddhāya āhvayat || te enam abhigarjantaḥ sahitāḥ samupādravan ||
قال سَنْجَيا: يا خيرَ آلِ بهاراتا! لمّا دبَّ الذعرُ ووقعتِ الفوضى في جيشك، اندفع ابنُك—دُريودَهَنَ، ملكُ الكورو—اندفاعًا مباشرًا نحو الأعداء القائمين أمامه. وكما أنّ الملكَ بالي في الأزمنة السالفة تحدّى الآلهةَ إلى القتال، كذلك دعا دُريودَهَنَ جميعَ الباندافا إلى الحرب. ثم إنهم، وهم يزأرون معًا، تقدّموا عليه كتلةً واحدة.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights crisis-leadership and the moral ambiguity of valor: courage can steady a collapsing force, yet when driven by pride and hostility it also intensifies violence. The comparison to Bali frames Duryodhana’s challenge as audacious and defiant, not necessarily righteous.
As the Kaurava army begins to break in panic, Duryodhana personally rushes at the enemies before him and issues a broad challenge to the Pandavas. In response, the opposing warriors, shouting together, surge forward to engage him.