Shloka 6
“जब राजा दुर्योधनने तुम्हारी ही सलाह लेकर भीमसेनको जहर मिलाया हुआ अन्न खिलाया और उन्हें सर्पोंसे डँसवाया, उस समय तुम्हारा धर्म कहाँ गया था? ।। यद् वारणावते पार्थान् सुप्ताज्जतुगृहे तदा । आदीपयस्त्वं राधेय कक््व ते धर्मस्तदा गत:,'राधानन्दन! उन दिनों वारणावतनगरमें लाक्षाभवनके भीतर सोये हुए कुन्तीकुमारोंको जब तुमने जलानेका प्रयत्न कराया था, उस समय तुम्हारा धर्म कहाँ गया था?
sañjaya uvāca |
yadā rājā duryodhanas tavaiva mantrām ādāya bhīmasenāya viṣadattaṃ bhaktaṃ prāśayām āsa, sarpaiś ca daṃśayām āsa, tadā te dharmaḥ kva gataḥ? |
yad vāraṇāvate pārthān suptān jātugṛhe tadā ādīpayas tvaṃ rādheya, kva te dharmas tadā gataḥ? ||
قال سانجيا: «حينما أطعم الملك دوريودhana، بوصيتك أنت، بهيماسينا طعامًا ممزوجًا بالسم وجعله يُلدَغ بالأفاعي—فأين ذهب دارماك حينئذ؟ وحينما في فاراناواتا سعيتَ إلى إحراق أبناء باندو وهم نيامٌ داخل بيت اللك—يا ابن رادها—أين كان دارماك في ذلك الوقت؟»
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse presses moral accountability: one cannot claim dharma in the present while having earlier endorsed or enabled adharma—especially covert violence like poisoning and arson. Counsel given to a king carries ethical responsibility for the outcomes.
Sañjaya recalls two earlier crimes attributed to Duryodhana and linked to Karṇa’s counsel: (1) feeding Bhīma poisoned food and arranging serpent-bites, and (2) attempting to burn the sleeping Pāṇḍavas in the lac-house at Vāraṇāvata. He challenges Karṇa: where was your dharma then?