Previous Verse
Next Verse

Shloka 56

कर्णपर्व — अध्याय ५९

Arjuna Breaks the Encirclement; Bhīma Reinforces

असौ कर्ण: सुसंरब्ध: पठडचालानभिधावति । केतुमस्य हि पश्यामि धृष्टद्युम्नरथं प्रति,'भरतभूषण! तुम उत्तम वेगका आश्रय लेकर शत्रुदलपर आक्रमण करो। वह क्रोधमें भरा हुआ कर्ण पांचालोंपर धावा बोल रहा है। मैं उसकी ध्वजाको धृष्टद्युम्नके रथके पास देख रहा हूँ

asau karṇaḥ susaṁrabdhaḥ pāñcālān abhidhāvati | ketum asya hi paśyāmi dhṛṣṭadyumna-rathaṁ prati ||

قال سانجيا: «ذاك كارṇa، مستشيطُ الغضب، يندفع اندفاعًا مباشرًا نحو البانچالا. وإني لأرى رايتَه تتجه إلى عربة دْهريشْتَديومْنا.»

असौthat (man), he
असौ:
Karta
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
कर्णःKarna
कर्णः:
Karta
TypeNoun
Rootकर्ण (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
सुसंरब्धःhighly enraged, greatly agitated
सुसंरब्धः:
Karta
TypeAdjective
Rootसुसंरब्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक; √रभ्/रम्भ् with सम्, past participle)
FormMasculine, Nominative, Singular
पाञ्चालान्the Panchalas
पाञ्चालान्:
Karma
TypeNoun
Rootपाञ्चाल (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Plural
अभिधावतिrushes upon, charges at
अभिधावति:
Karta
TypeVerb
Root√धाव् (धातु) with अभि-
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
केतुम्banner, standard
केतुम्:
Karma
TypeNoun
Rootकेतु (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
अस्यof him, his
अस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
हिindeed, for
हि:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
पश्यामिI see
पश्यामि:
Karta
TypeVerb
Root√पश् (धातु)
FormPresent, First, Singular, Parasmaipada
धृष्टद्युम्नरथम्Dhrishtadyumna's chariot
धृष्टद्युम्नरथम्:
Karma
TypeNoun
Rootधृष्टद्युम्न-रथ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
प्रतिtowards, in the direction of
प्रति:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootप्रति (उपसर्ग/अव्यय)

संजय उवाच

S
Sañjaya
K
Karna
P
Pāñcālas
D
Dhṛṣṭadyumna
C
chariot (ratha)
B
banner/standard (ketu)

Educational Q&A

The verse highlights how anger (krodha) and battlefield zeal can propel a warrior into decisive action; ethically, it points to the Mahābhārata’s recurring warning that intense passion, even when aligned with a warrior’s duty, narrows judgment and escalates violence.

Sañjaya reports to the listener that Karṇa, in a surge of fury, is charging the Pāñcāla forces, and that his chariot-banner is seen moving toward Dhṛṣṭadyumna’s chariot—signaling an imminent direct engagement with the enemy commander.