Shloka 46
अर्जुनस्य द्रोणिप्रतिघातः कर्णोपसर्पणं च
Arjuna Checks Droṇaputra; Karṇa Advances
अथान्यं रथमास्थाय वृषसेनो महारथ:,कर्णस्य युधि दुर्धर्षस्तत: पृष्ठमपालयत् । तदनन्तर महारथी वृषसेनने दूसरे रथपर बैठकर तिहत्तर बाणोंसे द्रौपदीके पुत्रोंको, पाँचसे युयुधानको, चौंसठसे भीमसेनको, पाँचसे सहदेवको, तीन बाणोंसे नकुलको, सातसे शतानीकको, दस बाणोंसे शिखण्डीको और सौ बाणोंद्वारा धर्मराज युधिष्ठिरको घायल कर दिया। राजेन्द्र! प्रजानाथ! महाधनुर्धर कर्णपुत्रने विजयकी अभिलाषा रखनेवाले इन सभी प्रमुख वीरोंको तथा दूसरोंको भी अपने बाणोंसे पीड़ित कर दिया। तत्पश्चात् वह दुर्धर्ष वीर युद्धस्थलमें पुनः कर्णके पृष्ठभागकी रक्षा करने लगा
sañjaya uvāca |
athānyaṃ ratham āsthāya vṛṣaseno mahārathaḥ |
karṇasya yudhi durdharṣas tataḥ pṛṣṭham apālayat ||
قال سانجيا: ثم إن ڤريشاسينا، ذلك المها-رَثيّ الذي يعسر اقتحامه في القتال، اعتلى مركبةً أخرى، ومن ثم أخذ يحرس ظهر كارنا. وفي الاشتباك الذي تلا، وقد تاقت نفسه إلى الظفر، أمطر ابنُ كارنا أبطالَ الباندڤا البارزين بوابل السهام، فأصاب أبناء دروبدي، وساتياكي، وبهيمسينا، وسهاديفا، وناكولا، وشَتانِيكا، وشيخاندين، بل وحتى الملك يودهيشثيرا. وبعد أن أذاق هؤلاء القادة (وغيرهم أيضًا) ألمَ نصاله، عاد ذلك البطل المهيب إلى مهمته، يحمي كارنا من الضربات الآتية من الخلف.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights battlefield dharma as expressed through loyalty and protective duty: Vrishasena’s role is not merely to attack but to safeguard his leader’s vulnerable flank, showing disciplined service and strategic responsibility within the harsh ethics of war.
Vrishasena mounts another chariot and takes position as Karna’s rear-guard. In the broader action described in the surrounding narration, he and/or Karna inflict arrow-wounds on major Pāṇḍava fighters; afterward Vrishasena resumes guarding Karna from attacks from behind.