Shloka 383
अर्जुनस्य द्रोणिप्रतिघातः कर्णोपसर्पणं च
Arjuna Checks Droṇaputra; Karṇa Advances
चिच्छेद चास्य सुदृढं धनुर्भल्लैस्त्रिभिस्त्रिधा । राजन! शत्रुवीरोंका संहार करनेवाले नकुलने अपने बाणोंसे सम्पूर्ण दिशाओंको आच्छादित करके फिर तीन बाणोंसे सुषेण और उसके सारथिको भी घायल कर दिया। साथ ही तीन भल्ल मारकर उसके सुदृढ़ धनुषके तीन टुकड़े कर डाले
sañjaya uvāca | ciccheda cāsya sudṛḍhaṃ dhanur bhallais tribhis tridhā | rājan nakulaḥ śatruvīrāṇāṃ saṃhārakaraḥ svabāṇaiḥ sarvā diśo 'cchādayitvā punaḥ tribhir bāṇaiḥ suṣeṇaṃ tasya sārathiṃ ca vyathayāmāsa | sahaiva tribhir bhallair asya sudṛḍhaṃ dhanus tridhā cakāra |
قال سنجيا: «أيها الملك، إنّ ناكولا—المهيب في ساحة القتال، قاصمُ أبطال العدو—ملأ الجهات كلّها بسهامه. ثمّ بثلاثة سهام جرح سوشينا وجرح كذلك سائقَ مركبته؛ وبثلاثة سهام عريضة النصل قطع قوسَ سوشينا المتين إلى ثلاث قطع.»
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights kṣatriya-dharma in its stark form: disciplined skill used to neutralize an opponent’s capacity to fight (wounding the warrior and charioteer, breaking the bow). It also implies an ethical tension—prowess and duty operate within a violent arena where outcomes hinge on precision and resolve.
Sanjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Nakula overwhelms the battlefield with arrows, then strikes Suṣeṇa and his charioteer with three arrows, and finally uses three bhalla missiles to cut Suṣeṇa’s strong bow into three pieces, effectively crippling his immediate combat ability.