Shloka 2
Karṇa’s advance against the Pāṇḍava host; Arjuna’s clash with the Saṃśaptakas (कर्णस्य पाण्डवसेनाप्रवेशः—अर्जुनस्य संशप्तकसंप्रहारः)
यदुक्तवान् पितुर्महां मार्कण्डेयो महानृषि: । तदशेषेण ब्रुवतो मम राजर्षिसत्तम,निबोध मनसा चात्र न ते कार्या विचारणा । दुर्योधन बोला--मद्रराज! मैं पुन: आपसे जो कुछ कह रहा हूँ, उसे सुनिये। प्रभो! पूर्वकालमें देवासुर-संग्रामके अवसरपर जो घटना घटित हुई थी तथा जिसे महर्षि मार्कण्डेयने मेरे पिताजीको सुनाया था, वह सब मैं पूर्णरूपसे बता रहा हूँ। राजर्षिप्रवर! आप मन लगाकर इसे सुनिये, इसके विषयमें आपको कोई अन्यथा विचार नहीं करना चाहिये
yad uktavān pitur mahān mārkaṇḍeyo mahān ṛṣiḥ | tad aśeṣeṇa bruvato mama rājarṣi-sattama, nibodha manasā cātra na te kāryā vicāraṇā |
قال دوريودھانا: «يا خيرَ الملوكِ الحكماء، استمع بعقل ثابت. سأروي لك على التمام ما قصّه الحكيم العظيم ماركاندييا (Mārkaṇḍeya) على أبي من قبل—حادثةً قديمة وقعت زمن الحرب بين الآلهة والأسورا. فاسمع بلا تردّد ولا مراجعة للظنّ، فإنها تمسّ الأمر القائم مسّاً مباشراً.»
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the persuasive use of authoritative tradition: Duryodhana urges the listener to accept a sage’s earlier testimony as decisive, emphasizing attentive hearing and discouraging doubt. Ethically, it shows how appeals to revered sources can be used to steer judgment in moments of crisis.
Duryodhana addresses a ‘best of royal sages’ (in context, the Madra king Śalya) and introduces an old account: an incident from the Deva–Asura conflict that the sage Mārkaṇḍeya once narrated to Dhṛtarāṣṭra. He signals that he will now recount it fully and asks the listener to focus and not question it.