Shloka 18
Karṇa’s advance against the Pāṇḍava host; Arjuna’s clash with the Saṃśaptakas (कर्णस्य पाण्डवसेनाप्रवेशः—अर्जुनस्य संशप्तकसंप्रहारः)
काज्चनं दिवि तत्रासीदन्तरिक्षे च राजतम् । आयसं चाभवद् भौम॑ चक्रस्थं पृथिवीपते,निबोध मनसा चात्र न ते कार्या विचारणा । दुर्योधन बोला--मद्रराज! मैं पुन: आपसे जो कुछ कह रहा हूँ, उसे सुनिये। प्रभो! पूर्वकालमें देवासुर-संग्रामके अवसरपर जो घटना घटित हुई थी तथा जिसे महर्षि मार्कण्डेयने मेरे पिताजीको सुनाया था, वह सब मैं पूर्णरूपसे बता रहा हूँ। राजर्षिप्रवर! आप मन लगाकर इसे सुनिये, इसके विषयमें आपको कोई अन्यथा विचार नहीं करना चाहिये तप उग्र॑ समास्थाय नियमे परमे स्थिता: । उस समय देवताओंने दैत्योंको परास्त कर दिया था, यह हमारे सुननेमें आया है। राजन! दैत्योंके परास्त हो जानेपर तारकासुरके तीन पुत्र ताराक्ष, कमलाक्ष और विद्युन्माली उग्र तपस्याका आश्रय ले उत्तम नियमोंका पालन करने लगे
kāñcanaṃ divi tatrāsīd antarīkṣe ca rājatam | āyasaṃ cābhavad bhaumaṃ cakrasthaṃ pṛthivīpate, nibodha manasā cātra na te kāryā vicāraṇā |
قال دوريودانا: «يا ربَّ الأرض، في ذلك الحدث القديم كانت مدينةُ الذهب في السماء، ومدينةُ الفضة في الفضاء بينهما؛ وأما مدينةُ الحديد فكانت على الأرض، مُثبَّتةً على عجلة. فاعقل هذا بعقلٍ ثابت؛ ولا تُدخِل شكًّا ولا تذهب إلى ظنونٍ أخرى.»
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights rhetorical authority: Duryodhana urges the listener to accept an extraordinary account without skeptical re-interpretation, showing how leaders use certainty and insistence to shape belief during crisis.
Duryodhana continues recounting an ancient marvel (linked in the surrounding passage to old divine–demonic conflicts) and addresses the king as “pṛthivīpati,” insisting he listen attentively and not doubt the described cosmic arrangement of metals across heaven, mid-air, and earth.