Adhyāya 18 — Sequential Duels and Formation Pressure
Ulūka–Yuyutsu; Śakuni–Sutasoma; Kṛpa–Dhṛṣṭadyumna; Kṛtavarmā–Śikhaṇḍin
सुवर्णविकृतान् प्रासाञउशक्ती: कनकभूषिता: । जाम्बूनदमयै: पट्टैर्बद्धाश्न विपुला गदा:,'सोनेके बने हुए प्रास, सुवर्णभूषित शक्तियाँ, सोनेके पत्रोंसे जड़ी हुई विशाल गदाएँ, स्वर्णमयी ऋष्टि, सुवर्णभूषित पट्टिश तथा स्वर्णचित्रित दंडोंके साथ बहुत-से फरसे फेंके पड़े हैं, इनपर दृष्टिपात करो
suvarṇa-vikṛtān prāsān uśaktīḥ kanaka-bhūṣitāḥ | jāmbūnada-mayaiḥ paṭṭair baddhāś ca vipulā gadāḥ ||
قال سنجيا: «انظر—ها هي رماحٌ مصوغة من الذهب، ومقذوفات śakti مزدانة بالذهب، وهراواتٌ عظيمة مشدودة بصفائح من ذهب جامبونادا (Jāmbūnada)، كلها مبعثرة على الأرض.» وفي هذا المشهد من ساحة القتال يبرز الشاعر مفارقةً قاتمة: إذ تُختزل الثروة وبراعة الصنعة إلى حطام وسط مذابح يسوقها الأدهرما، فتغدو الأسلحة البهيّة مجرد بقايا لخراب البشر.
संजय उवाच
The verse highlights the futility of worldly splendor in war: even exquisitely crafted, gold-adorned weapons end up discarded on the ground. It implicitly critiques attachment to power and luxury when driven by adharma, showing how grandeur collapses into ruin amid violence.
Sanjaya, describing the Kurukṣetra battlefield to Dhṛtarāṣṭra, points out the scene of weapons lying scattered—spears, javelins, and heavy maces decorated with gold—emphasizing the scale of combat and the aftermath visible on the field.