Shloka 11
Pāṇḍya-vadha-anantaram Arjunasya Pravṛttiḥ
Arjuna’s Response and the Renewed Battle
पद्मार्कपूर्णेन्दुनिभाननानि किरीटमाल्याभरणोज्ज्वलानि । भल््लार्धचन्द्रक्षुरकर्तितानि प्रपेतुरुर्व्या नुशिरांस्यजस्रम्ू,जिनके मुखकमल, सूर्य और पूर्ण चन्द्रमाके समान सुन्दर, तेजस्वी एवं मनोरम थे तथा मुकुट, माला एवं आभूषणोंसे प्रकाशित हो रहे थे, ऐसे असंख्य नरमुण्ड भल्ल, अर्द्धचन्द्र तथा क्षुर नामक बाणोंसे कट-कटकर लगातार पृथ्वीपर गिर रहे थे
padmārkapūrṇendunibhānanāni kirīṭamālyābharaṇojjvalāni | bhallārdhacandrakṣurakartitāni prapetur urvyānuśirāṇy ajasram ||
قال سنجيا: كانت رؤوسٌ لا تُحصى، وجوهها جميلة كاللوتس وكالشمس وكالبدر—مشرقة بهيّة، تتلألأ بالتيجان والأكاليل والحُليّ—تُقطع بسهام البهَلّا، وبسهامٍ على هيئة نصف قمر، وبسهامٍ حادّة كالموسى، فتظلّ تهوي بلا انقطاع إلى الأرض، وتتبعها الأجساد المقطوعة الرؤوس.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the stark impermanence of worldly splendor: even the most radiant, ornamented warriors are reduced to lifeless bodies in an instant. Ethically, it confronts the listener with war’s dehumanizing cost, urging discernment about violence even within the framework of kṣatriya duty.
Sañjaya describes a gruesome battlefield moment where numerous warriors are struck by specialized arrows—bhalla, crescent-shaped (ardhacandra), and razor-edged (kṣura)—that sever heads. The severed heads and headless bodies fall continuously to the ground, emphasizing the intensity of the fighting in Karṇa Parva.