Shloka 17
दण्डधारवधः | The Slaying of Daṇḍadhāra
Devanagari script
ततः क्रुद्धों महेष्वासस्तत्सैन्यं प्राद्रवच्छरै: । अन्तकाले यथा क्रुद्ध: सर्वभूतानि प्रेतराट्,तत्पश्चात् क्रोधमें भरे हुए महाधनुर्धर श्रुतकर्माने अपने बाणोंद्वारा उस सेनापर आक्रमण किया, मानो प्रलयकालमें कुपित हुए यमराज समस्त प्राणियोंपर धावा बोल रहे हों
Translation
ثم إنّ ذلك الرامي العظيم، وقد استبدّ به الغضب، اندفع على ذلك الجيش بسِهامه؛ كَيَما، ملك الموتى، إذا غضب في ساعة الفناء فهجم على جميع الكائنات.
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
FormAvyaya (ablatival adverb: 'from that/thereupon')
क्रुद्धःangry
क्रुद्धः:
Karta
TypeAdjective
Rootक्रुद्ध
FormMasculine, nominative, singular
महेष्वासःgreat archer (lit. one with a great bow)
महेष्वासः:
Karta
TypeNoun
Rootमहेष्वास
FormMasculine, nominative, singular
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, accusative, singular
सैन्यम्army
सैन्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootसैन्य
FormNeuter, accusative, singular
प्राद्रवत्ran forth/charged
प्राद्रवत्:
TypeVerb
Rootप्र + द्रु
FormImperfect (Laṅ), 3rd person, singular, Parasmaipada
शरैःwith arrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, instrumental, plural
अन्तकालेat the time of the end (doom)
अन्तकाले:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअन्तकाल
FormMasculine, locative, singular
यथाas, like
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
FormAvyaya (comparative particle)
क्रुद्धःangry
क्रुद्धः:
Karta
TypeAdjective
Rootक्रुद्ध
FormMasculine, nominative, singular
सर्वभूतानिall beings
सर्वभूतानि:
Karma
TypeNoun
Rootसर्वभूत
FormNeuter, accusative, plural
प्रेतराट्king of the departed (Yama)
प्रेतराट्:
Karta
TypeNoun
Rootप्रेतराज्
FormMasculine, nominative, singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes