Shloka 1
ध्वजवर्णनम् | Dhvaja-varṇanam
Description of War Standards
(दाक्षिणात्य अधिक पाठके २३ “लोक मिलाकर कुल ४६३ *लोक हैं।) भीस्नआ+ज (2) आसमान एकोनाशीतितमो< ध्याय: श्रीकृष्णका अर्जुनकी विजयके लिये रात्रिमें भगवान शिवका किया करवाना, जागते हुए पाण्डव-सैनिकोंकी अर्जुनके लिये शुभाशंसा तथा अर्जुनकी सफलताके लिये श्रीकृष्णके दारुकके प्रति उत्साहभरे वचन संजय उवाच ततोअर्जुनस्य भवन प्रविश्याप्रतिमं विभु: । स्पृष्टवाम्भ: पुण्डरीकाक्ष: स्थण्डिले शुभलक्षणे
sañjaya uvāca | tato 'rjunasya bhavanaṃ praviśyāpratimaṃ vibhuḥ | spṛṣṭvāmbhaḥ puṇḍarīkākṣaḥ sthaṇḍile śubhalakṣaṇe ||
قال سانجيا: ثم إن الربَّ الجليل، الذي لا يُضاهى في بهائه، دخل مسكن أرجونا. وكريشنا ذو العينين كاللوتس، بعدما مسَّ الماء للتطهير، جلس على موضعٍ من التراب ذي علاماتٍ مباركة—ساكنَ النفس، شديدَ القصد—كمن يتهيأ لعملٍ مقدّس وسط ضغوط الحرب.
संजय उवाच
Educational Q&A
Even in the midst of warfare, right action is grounded in inner discipline: purification, auspicious intention, and reverence for sacred order. The verse frames Krishna’s conduct as deliberate and dharmic—preparing the mind and setting before undertaking a consequential act.
Sanjaya narrates that Krishna goes into Arjuna’s quarters, performs a simple act of purification by touching water, and sits on a propitious earthen spot—setting the scene for the night’s sacred undertaking connected with securing Arjuna’s victory.