Previous Verse
Next Verse

Shloka 37

Droṇa-parva Adhyāya 49: Yudhiṣṭhira’s Lament and Strategic Foreboding after Abhimanyu’s Fall

युद्धे ह्ाशीविषाकारान्‌ राजपुत्रान्‌ रणे रिपून्‌ | पूर्व निहत्य संग्रामे पश्चादार्जुनिर भ्ययात्‌,युद्धमें विषधर सर्पके समान भयंकर शत्रुरूप राजकुमारोंको पहले मारकर पीछेसे अर्जुनकुमार अभिमन्यु स्वर्गलोकमें गया था

sañjaya uvāca |

yuddhe hāśīviṣākārān rājaputrān raṇe ripūn |

pūrvaṁ nihatya saṅgrāme paścād arjunir abhyayāt ||

قال سَنجايا: في المعركة، بعدما قتل أولًا في القتال أولئك الأمراء الأعداء—المروّعين كالأفاعي السامّة—مضى أرجوني (أبهيمانيو، ابن أرجونا) بعد ذلك إلى العالم السماوي.

युद्धेin battle
युद्धे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुद्ध
FormNeuter, Locative, Singular
हिindeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
आशीविषाकारान्like venomous serpents (terrible)
आशीविषाकारान्:
Karma
TypeAdjective
Rootआशीविषाकार
FormMasculine, Accusative, Plural
राजपुत्रान्princes
राजपुत्रान्:
Karma
TypeNoun
Rootराजपुत्र
FormMasculine, Accusative, Plural
रणेin combat
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण
FormNeuter, Locative, Singular
रिपून्enemies
रिपून्:
Karma
TypeNoun
Rootरिपु
FormMasculine, Accusative, Plural
पूर्वम्first, beforehand
पूर्वम्:
TypeIndeclinable
Rootपूर्वम्
निहत्यhaving slain
निहत्य:
TypeVerb
Rootनि-हन्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Active
संग्रामेin the battle
संग्रामे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंग्राम
FormMasculine, Locative, Singular
पश्चात्afterwards
पश्चात्:
TypeIndeclinable
Rootपश्चात्
अर्जुनिःArjuni (patronymic/descendant of Arjuna; i.e., Abhimanyu)
अर्जुनिः:
Karta
TypeNoun
Rootअर्जुनि
FormMasculine, Nominative, Singular
अभ्ययात्went (towards), departed
अभ्ययात्:
TypeVerb
Rootअभि-या
FormImperfect (लङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada

संजय उवाच

S
Sañjaya
A
Abhimanyu (Arjunī)
E
enemy princes (rājaputrāḥ)
H
heaven (svarga-loka, implied by 'departed to heaven')

Educational Q&A

The verse highlights the ideal of kṣatriya-dharma: facing grave danger, protecting one’s side through valor, and accepting death as the consequence of righteous combat—framing Abhimanyu’s fall not as mere defeat but as a sacrificial, honor-bearing passage to heaven.

Sañjaya recounts that Abhimanyu, after killing many formidable enemy princes in the thick of battle, was ultimately slain and thus ‘departed’—described as going to the heavenly realm.