Shloka 29
Adhyāya 40 (Book 7, Droṇa-parva): Abhimanyu’s Rapid Advance and Battlefield Disruption
तत: कर्णो जयप्रेप्सुर्मानी सर्वधनुष्मताम्,समरे शत्रुदुर्थर्षमभिमन्युमपीडयत् । विजय पानेकी इच्छा रखनेवाला, सम्पूर्ण धनुर्धरोंमें मानी, अस्त्रवेत्ताओंमें श्रेष्ठ, परशुरामजीके शिष्य और प्रतापी वीर कर्णने अपने उत्तम अस्त्रोंका प्रदर्शन करते हुए सैकड़ों बाणोंद्वारा शत्रुदुर्जय सुभद्राकुमार अभिमन्युको बींध डाला और समरांगणमें उसे पीड़ा देना आरम्भ किया
tataḥ karṇo jayaprepsur mānī sarvadhanuṣmatām, samare śatrudurtharṣam abhimanyum apīḍayat |
قال سانجيا: ثم إن كارنا—المتلهّف للنصر، المتكبّر بين سادة الرماة—أخذ يضغط على أبهيمانيو في المعركة، ذلك الخصم الذي يعسر على الأعداء احتماله. مُظهِراً أبرع مقاذيفه، طعنه كارنا بمئات السهام وبدأ يعذّبه في ساحة الوغى؛ وفي ذلك إشارة إلى أن السعي وراء الظفر والسمعة قد يضاعف القسوة حتى على خصمٍ بطولي، فيُثير توتراً أخلاقياً بين البراعة القتالية وضبط النفس.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the moral strain of warfare: the drive for victory (jaya) and pride (māna) can lead a warrior to intensify suffering against even a worthy, formidable opponent. It invites reflection on whether martial excellence should be tempered by restraint and fairness, especially when the opponent is already under pressure.
Sañjaya narrates that Karṇa, intent on winning, aggressively assails Abhimanyu in the battle, piercing and harrying him with a great many arrows, thereby increasing Abhimanyu’s distress on the battlefield.