Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

Droṇa-parva Adhyāya 37: Sañjaya’s Account of Abhimanyu’s Precision Disruption of a Chariot Contingent

स शराचितसर्वाड्ि: क्रुद्ध: शक्रात्मजात्मज: । विचरन्‌ ददृशे सैन्ये पाशहस्त इवान्तक:,उस समय इन्द्रकुमार अर्जुनके पुत्र अभिमन्युके सम्पूर्ण अंगोंमें बाण-ही-बाण व्याप्त हो रहे थे, वह क्रोधमें भरे हुए पाशधारी यमराजके समान शत्रुसेनामें विचरता दिखायी देता था

sa śarācita-sarvāṅgaḥ kruddhaḥ śakrātmajātmajaḥ | vicaran dadṛśe sainye pāśahasta ivāntakaḥ ||

قال سانجيا: إنَّ أبهيمانيو، حفيد ابن إندرا (أرجونا)، وقد غطّت السهام جسده حتى بدا كالقنفذ، واشتعل غضبًا، شوهد وهو يجوس خلال صفوف العدو كأنّه «أنتَكا»—الموت بعينه—حاملًا الحبل. تُبرز الآية عزيمة المحارب المتقدة وسط الألم، وتلمّح في الوقت نفسه إلى الثقل الأخلاقي القاتم للمذبحة في حربٍ يُمتحَن فيها الدَّرما.

सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
शराचितसर्वाङ्गःwhose whole body was covered with arrows
शराचितसर्वाङ्गः:
Karta
TypeAdjective
Rootशराचितसर्वाङ्ग
FormMasculine, Nominative, Singular
क्रुद्धःangry
क्रुद्धः:
Karta
TypeAdjective
Rootक्रुद्ध
FormMasculine, Nominative, Singular
शक्रात्मजात्मजःthe son of the son of Śakra (Indra) (i.e., Abhimanyu, grandson of Indra)
शक्रात्मजात्मजः:
Karta
TypeNoun
Rootशक्र-आत्मज-आत्मज
FormMasculine, Nominative, Singular
विचरन्moving about, roaming
विचरन्:
Karta
TypeVerb
Rootवि-चर्
FormPresent, Parasmaipada, Present active participle, Masculine, Nominative, Singular
ददृशेwas seen, appeared
ददृशे:
Karta
TypeVerb
Rootदृश्
FormPerfect, Third, Singular, Atmanepada
सैन्येin the army
सैन्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसैन्य
FormNeuter, Locative, Singular
पाशहस्तःhaving a noose in hand
पाशहस्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootपाशहस्त
FormMasculine, Nominative, Singular
इवlike, as if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
अन्तकःAntaka (Death, Yama)
अन्तकः:
Karta
TypeNoun
Rootअन्तक
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
A
Abhimanyu
A
Arjuna
Ś
Śakra (Indra)
A
Antaka (Yama/Death)
P
Pāśa (noose)
E
enemy army (sainya)

Educational Q&A

The verse highlights steadfastness under extreme pain and the terrifying momentum of righteous (or duty-bound) combat, while implicitly reminding that war—even when fought as kṣatriya-dharma—carries the shadow of Death and ethical gravity.

Sañjaya describes Abhimanyu in the thick of battle: though his body is pierced and covered with arrows, he continues to move through the opposing forces with wrathful intensity, appearing like Yama (Death) with a noose, striking fear and destruction.