Shloka 14
Droṇa-parva Adhyāya 37: Sañjaya’s Account of Abhimanyu’s Precision Disruption of a Chariot Contingent
भरतश्रेष्ठ! उस समय जैसे सब ओरसे उछलते हुए समुद्रको तटभूमि रोक लेती है, उसी प्रकार आपके सैन्य-सागरको एकमात्र अर्जुनकुमारने आगे बढ़नेसे रोक दिया ।। शूराणां युध्यमानानां निघ्नतामितरेतरम् । अभिमन्यो: परेषां च नासीत् कश्चित् पराड्मुख:,उस समय एक-दूसरेपर प्रहार करते हुए युद्धपरायण विपक्षी वीरों तथा अभिमन्युमें कोई भी युद्धसे विमुख नहीं हुआ
śūrāṇāṃ yudhyamānānāṃ nighnatām itaretaram | abhimanyoh pareṣāṃ ca nāsīt kaścit parāṅmukhaḥ ||
قال سنجيا: يا أفضلَ آلِ بهاراتا، في ذلك الحين—كما يحبس الساحلُ البحرَ وهو يهيج من كل جانب—كذلك أوقف أرجونا وحده اندفاعَ «بحر جيشك» فلم يدعه يتقدّم. وبين أبطال الفريقين، وهم يتضاربون في حُمّى القتال—أبهيمنيو وخصومه سواء—لم يُولِّ أحدٌ وجهه عن المعركة.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights kṣatriya-dharma as unwavering resolve in righteous combat: true warriors do not become parāṅmukha—turn away—when duty and honor demand steadfastness, even amid mutual slaughter.
Sañjaya describes the intensity of the fighting: Arjuna alone checks the advance of Dhṛtarāṣṭra’s vast host, and in the clash between Abhimanyu and the opposing warriors, neither side shows retreat or hesitation.